كسانى كه بر اساس تعظيم خداوند مىگويند : سبحان اللَّه .
وَ إِنْ كانُوا لَيَقُولُونَ
( و اگر چه بودند مىگفتند ) كلمهء ( ان ) در اين آيه ، مخفف از مثقل است چه اين كه ( لام ) بر سر خبر آن در آمده است و مقصود چنين است : بدرستى كه اين كافران يعنى اهل « مكه » مىگفتند :
لَوْ أَنَّ عِنْدَنا ذِكْراً
( اگر همانا نزد ما ذكرى بود ) كتابى بود
مِنَ الْأَوَّلِينَ
( از اولين ) يعنى از كتابهاى پيشينيان كه بر پيامبرانشان نازل شده بود .
و برخى گفته مراد از ( ذكر ) علم مىباشد ، در اينجا علم به عنوان ( ذكر ) ياد شده چون يكى از اسباب علم ، ذكر مىباشد .
لَكُنَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ
( هر آينه بوديم بندگان مخلص خداوند ) آنان كه عبادت را خالص براى خداوند انجام مىدهند .
پس كافران ، عدم اطلاع خود از اخبار پيشينيان را بهانهاى براى امتناع از ايمان قرار دادهاند .
فَكَفَرُوا بِهِ
( پس كافر شدند به آن ) در كلام فوق چيزى در تقدير است و مقصود چنين مىباشد : چون قرآن به ايشان آمد به آن كافر شدند .
فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ
( پس زود باشد كه دانند ) عاقبت كفر خود را و اين هشدارى بر آنان است
.