تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 58

مساهمون:

ص٥٨
مىگردد و مقصود چنين مىشود كه : شما بر عليه خداوند نمىتوانيد گمراه كنيد مگر آن را كه چشندهء دوزخ است ، چنان كه گفته مىشود هلاك كننده‌اى نمىتواند كسى را بر خدا هلاك كند ، و فلانى سود مىكند بر فلانى و ضرر مىدهد بر فلانى .
وَ ما مِنَّا إِلَّا لَهُ مَقامٌ مَعْلُومٌ
( و نيست از ما مگر براى اوست مقام معلومى ) اين سخن « جبرئيل » به پيغمبر ( ص ) است و برخى گفته‌اند : اين سخن ، گفتار فرشتگان است و در اين صورت چيزى در تقدير است كه مقصود چنين مىباشد : نيست از ما گروه فرشتگان فرشته‌اى ، مگر براى اوست مقام معينى در آسمانها كه خدا را در آن عبادت مىكند . برخى گفته‌اند منظور از ( مقام معلوم ) اندازه معينى مىباشد كه در آن ، از امر و دستور خداوند تجاوز نمىكند چنان كه صاحب مقام از مقام معين خود تجاوز نمىكند . پس چگونه جايز است عبادت شود آن كه به اين صفت بوده و بنده آفريده شده مىباشد .
وَ إِنَّا لَنَحْنُ الصَّافُّونَ
( و همانا ما صف كشندگانيم ) در حول عرش و منتظر امر و نهى خداوند هستيم . و برخى گفته‌اند : ما ايستاده و براى نماز صف كشنده‌گانيم . « كلبى » گويد : صفهاى فرشتگان در آسمان مانند صفهاى مردم است در زمين . « جبائى » گويد : كشندگانيم با بال‌هاى خود براى اين كه خدايمان را تسبيح و عبادت كنيم .
وَ إِنَّا لَنَحْنُ الْمُسَبِّحُونَ
( و همانا ما تسبيح كنندگانيم ) يعنى نماز گزارده و منزه ميداريم خداوند را از آن چه لايق او نمىباشد ، و لذا گفته مىشود : ( فرغت من سبحتى ) يعنى از نماز خودم فارغ شدم ، چه اين كه در نماز تسبيح كرده مىشود خداوند متعال و تعظيم مىگردد . و ( مسبحون ) عبارتند از