( لام ) براى تخفيف حذف شده و ( لام ) به ضمه ، اعراب داده شده است .
شرح لغات :
فاتن - كسى را گويند كه با آرايش خود بسوى گمراهى بخواند و اصل لغت ( فتنه ) از باب ( فتنت الذهب بالنار ) است كه به معنى : خارج كردم طلا را و به صورت خالص در آوردم مىباشد .
صالى - به معنى : ملازم آتش است كه در آن مىسوزد و ( مصطلى ) كسى را گويند كه به آتش گرم شود و يا چيزى كه به آتش گرم كند ، و لذا صلاة گويند به خاطر اين كه لازمهء آن دعا مىباشد و ( مصلى ) آن را گويند كه پس از شخص سابق آمده باشد چه اينكه ملازم اثر او مىباشد .
تفسير :
و اكنون خداوند كافران را مخاطب ساخته و فرمايد :
فَإِنَّكُمْ وَ ما تَعْبُدُونَ
( پس همانا شما و آن چه مىپرستيد ) محلّ ( ما ) منصوب بوده چون عطف به ( كم ) مىباشد و مقصود چنين است : اى گروه كافران و آن كه او را مىپرستيد .
ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ بِفاتِنِينَ إِلَّا مَنْ هُوَ صالِ الْجَحِيمِ
( نيستيد شما بر آن فريب دهندگان مگر آن را كه چشندهء دوزخ است ) در اين كه ضمير ( ها ) در كلمهء ( عليه ) به كجا رجوع مىكند دو قول وجود دارد :
1 - قول اول اين است كه ضمير ( ها ) به كلمهء ( ما تعبدون ) عود مىكند و تقدير چنين است : شما و آن كه عبادت مىكنيد نمىتوانيد احدى را گمراه كنيد مگر آن را كه دوزخ را بچشد و به علت بدى عملش در آتش بسوزد .
برخى گفتهاند : شما نمىتوانيد كسى را گمراه كنيد مگر آن را كه در علم خدا گذشته كه وى كافر شده و عذاب آتش را خواهد چشيد .
2 - قول دوم اين است كه : ضمير ( ها ) در كلمهء ( عليه ) به ( اللَّه ) بر -