19 - إنّ المرء على ما قدّم قادم ، و على ما خلّف نادم 3506 .
20 - إنّ اللّه سبحانه فرض في أموال الأغنياء أقوات الفقراء ، فما جاع فقير إلّا بما منع غنيّ ، و اللّه سائلهم عن ذلك 3564 .
21 - إنّ أعظم النّاس حسرة يوم القيامة ، رجل اكتسب مالا من غير طاعة اللّه ، فورثّه رجلا أنفقه في طاعة اللّه ، فدخل به الجنّة ، و دخل به الأوّل النّار 3589 .
22 - إنّ المرء إذا هلك قال النّاس : ما ترك و قالت الملائكة ما قدّم للهّ آباؤكم ، فقدّموا بعضا يكن لكم ذخرا ، و لا تخلّفوا كلّا فيكون عليكم مذّمت كننده تست بعد از ممات تو ( به اين معنى كه گويند : كم گذاشته ، يا خودش نخورد ، از گلويش پائين نرفت ، دل نمى كند خرج كند و امثال آن ، بنا بر اين سزاوار اين است كه خود صاحب مال از آن بهره ببرد ، و كمتر براى ديگران بگذارد ) .
19 - براستى كه مرد بر آنچه پيش فرستاده وارد خواهد شد ، و بر آنچه پس انداخته ( و براى ديگران گذاشته ) پشيمان است .
20 - براستى كه خداوند سبحان در مالهاى ثروتمندان قوت هاى فقراء را واجب گردانيده ، پس هيچ بيچارهاى گرسنه نماند مگر بواسطه آنچه ثروتمند جلوگيرى كرده ( يعنى حقشان را نداده ) و خدا از اين كار پرسش كننده است ( به اين معنى كه از آنها مؤاخذه خواهد نمود ) .
21 - براستى عظيمترين مردم در قيامت از نظر حسرت و ندامت ، مردى است كه مالى را از راه حرام بدست آورده ، و آن را براى مردى بگذارد كه او آن را در طاعت خدا انفاق نمايد ، پس چنين كسى داخل بهشت شده ، و مرد اولى بسبب آن داخل آتش شود .
22 - براستى كه مرد هرگاه بميرد مردم گويند : چه به جا گذاشته و فرشتگان گويند چه پيش فرستاده است خدا پدران شما را خير دهد ( يا براى خدا باد پدران
هداية العلم وغرر الحكم ( گفتار امير المؤمنين على ( ع ) ) ( همراه با ترجمه فارسى هداية العلم و غرر الحكم ) ( فارسى ) — صفحة 1385
مساهمون: عبد الواحد الآمدى التميمي
ص١٣٨٥