نامهء 54
[ 1 ] اسكافى محمد بن عبد اللَّه ، مكنى به ابو جعفر از متكلمان معتزلى بود . در بغداد در سال 240 ه . ق در گذشت .
[ 2 ] در متن عبده ، به جاى « مقامات ، المقدمات » آمده است . و درست نيست . در مقدمهء كتاب « المعيار و الموازنه » مصحح ، نام كتاب را « المقامات فى تفضيل على عليه السلام » نوشته است .
نامهء 55
[ 1 ] معاويه آيهء 33 سورهء اسراء را دستاويز خود ساخته بود ، و مىگفت عثمان به ستم كشته شده و من خونخواه او هستم .
[ 2 ] كشتن عثمان .
[ 3 ] اعراف : 87 .
نامهء 57
[ 1 ] حىّ ، جايى است كه قبيله در آن منزل كند .
نامهء 58
[ 1 ] حكم كتاب خدا و سنت رسول .
نامهء 59
[ 1 ] حلوان شهركى بوده است بر ساحل چپ رودخانهء حلوان در جنوب سر پل ذهاب .
ابن ابى الحديد نام جدّ اسود را قطبه نوشته و گويد او پسر أسود بن زيد بن قطبه است و از « استيعاب » آرد كه أسود در بدر حاضر بود . آقاى شوشترى نويسند : وى در اين احتمال بر خطاست چه آن كس كه ابو عمر ، مؤلف « استيعاب » نام برده ، أسود بن زيد بن ثعلبه است و او صحابى است و اين اسود تابعى است ( انتهى ) و در كتاب « صفين » نصر بن مزاحم ص 106 اسود بن قطنه ضبط شده .
نامهء 60
[ 1 ] ابن ميثم نوشته است مقصود از ذمه تعهد بيعتى است كه ميان آنان و امام است ، و در كتاب « صفين » نصر بن مزاحم ( 125 ) نامهاى از امام به فرماندهان سپاه آمده است كه
نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 531
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٥٣١