از روى دانش كنندهء كار است ، همچون رونده در راه آشكار است . پس نگرنده بايد بپايد كه پيش مىرود يا پس مىآيد . و بدان كه هر ظاهرى را باطنى است كه بر مثال آن است ، آنچه ظاهرش پاكيزه بود باطن آن نيز آن چنان است ، و آنچه ظاهرش پليد است ، باطن آن نيز پليد است ، و رسول صادق ( ص ) فرموده است : « خداوند بنده را دوست دارد ، و كردهء او را ناخوش مىدارد ، و كارى را خوش دارد و كنندهء آن را ناخوش مىدارد ، » و بدان ! هر كردهاى چون ميوهاى است كه از گياهى رسته است ، و هيچ گياه را از آب بىنيازى نيست ، و آبها گونه گون بود . آنچه آبيارىاش نيكو ، درختش نيكو و ميوهاش شيرين است ، و آنچه آبيارىاش پليد ، درختش پليد و ميوهاش تلخ است .
( 155 )
و از خطبههاى آن حضرت است
كه در آن خلقت بديع شبپره را بيان فرمايد سپاس خدايى را كه و صفها در رسيدن به حقيقت شناخت او رخت اندازد ، و بزرگى او خردها را طرد سازد - تا سر بتابد - ، و راهى به رسيدن نهايت ملكوت او نيابد . او خداى حق و آشكار است ، آشكارتر از آنچه برديدهها پديدار است . خردها براى او حدّى معيّن نتواند كرد تا همانندى داشته باشد ، و وهمها او را اندازه نتواند گرفت تا در صورتى پنداشته باشد . آفريدهها را پديد آورد بىهيچ نمودار بى راى رايزن ، و بى يارى مددكار . به فرمان او خلقت آن پايان يافت ، پس طاعت پروردگار را پذيرفت و پاسخ گفت ، و به خدمت شتافت . گردن نهاد و سر از فرمان نتافت . و از لطيفههاى صنعت و شگفتيهاى خلقت او كه پيش چشم ما است ، تدبير دقيق او در آفرينش شبپرههاست ، كه روشنايى شبپره را بر جاى مىدارد ، حالى كه هر چيز