كه اصل آن « انّ » و با تشديد بوده است ، مثل
« وَ إِنْ كانَتْ لَكَبِيرَةً إِلَّا عَلَى الَّذِينَ هَدَى اللَّهُ ؛
« 1 » و مسلما اين حكم - جز بر كسانى كه خداوند آنها را هدايت كرده - دشوار بود . »
زمخشرى هم مىگويد : « ان » در اينگونه موارد ، مخفّفه است و هميشه - براى امتياز - در خبر آن ، « لام » مفتوح مىآيد .
بنابراين ، اصلا جاى سؤالى در اعراب اين آيه باقى نمىماند .
اما قرائت تشديد با « الف » [ / انّ
هذانِ لَساحِرانِ
] قرائت بقيّهء قاريان - به جز ابو عمرو - مىباشد و دليلشان اين است كه در « نسخهء امام » « 2 » اينگونه و با « الف » بوده و بايد از آن پيروى كرد . و براى آن ، توجيهاتى ذكر كردهاند كه دور از واقعيّت است و مهمّ ، همان قرائت حفص مىباشد كه همهء مسلمانان نيز همانطور خواندهاند ، ولى « ابو عمرو » با « ياء » قرائت كرده ؛ يعنى « / انّ هذين / لساحران » كه طبق قاعده ، اسم « انّ » منصوب شده ، لكن اين قرائت ، شاذّ و مخصوص اوست و نمىتوان از آن پيروى كرد .
ب ) آيهء 69 سورهء مائده
« إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هادُوا وَ الصَّابِئُونَ وَ النَّصارى مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ عَمِلَ صالِحاً فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ »
« 3 »
مشهور
« الصَّابِئُونَ »
يعنى به رفع خواندهاند كه بر محلّ اسم « انّ »
( الَّذِينَ آمَنُوا ) *
عطف شده است .
« فرّاء » مىگويد : « هرگاه اسم « انّ » از كلماتى باشد كه اعرابش ظاهر نيست - مثل ضمير و موصول - مىتوان بر محلّ آن عطف نمود مانند شعر « ضابى بن
هامش
( 1 ) . بقره ( 2 ) آيهء 143 .
( 2 ) . اولين نسخهاى كه در جريان توحيد مصاحف نوشته شد . م .
( 3 ) . آنها كه ايمان آوردهاند و يهود و صابئان و مسيحيان ، هرگاه به خداوند يگانه و روز جزا ايمان بياورند و عمل صالح انجام دهند ، نه ترسى بر آنهاست و نه غمگين خواهند شد .