ب ) آيهء 69 سورهء مائده
« إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هادُوا وَ الصَّابِئُونَ »
به رفع صابئون كه به اسم انّ ( الّذين امنوا ) عطف شده [ و چون الّذين در موضع نصب است ، معطوف بر آن نيز بايد منصوب و به صورت صابئين « 1 » باشد ] .
ج ) آيهء 162 سورهء نساء
« لكِنِ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ مِنْهُمْ وَ الْمُؤْمِنُونَ يُؤْمِنُونَ بِما أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَ ما أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَ الْمُقِيمِينَ الصَّلاةَ وَ الْمُؤْتُونَ الزَّكاةَ »
« 2 » كه « مقيمين » چون عطف بر « مؤمنون » شده بايد مرفوع [ و به صورت مقيمون ] باشد .
مىگويد : « از عايشه دربارهء اين آيات پرسيدم .
گفت : فرزند خواهرم ! اينها كار كاتبان است كه اشتباه نوشتهاند ! » . سيوطى مىنويسد : « سند اين روايت به تأييد شيخين [ بخارى و مسلم ] صحيح است . « 3 » »
د ) به تابعى گرانقدر « سعيد بن جبير » هم نسبت دادهاند كه گفته : چهار حرف غلط در قرآن مشاهده مىشود سه مورد آن همان است كه ذكر شد و مورد چهارم آيهء دهم سورهء منافقون مىباشد
« فَأَصَّدَّقَ وَ أَكُنْ مِنَ الصَّالِحِينَ ؛
تا صدقه بدهم و از صالحان باشم » به جزم مضارع ( اكن ) كه به ( اصّدّق ) عطف شده و چون « اصّدّق » به تقرير ناصب ( ان ) بعد از فاء عطف ، منصوب شده [ معطوف بر آن نيز ، بايد منصوب گردد ] . « 4 »
و از « ابو خالد » هم روايت شده كه « از « ابان بن عثمان » - آن شخصيّت برجسته و بزرگ علمى - پرسيدم : چرا « المقيمين الصّلوة » منصوب است با اينكه كلمات پس و پيش آن همگى مرفوعند ؟
گفت : اين اشتباه از ناحيهء كاتب رخ داده ، چون وقتى كلمات قبل از آن را
هامش
( 1 ) . رفع جمع مذكّر سالم به « واو » و « نون » ( ون ) و نصب و جرّ آن به « يا » و « نون » ( ين ) است . م .
( 2 ) . ولى راسخان در علم از آنها و مؤمنان ( از امت اسلام ) به تمام آنچه بر تو نازل شده و آنچه پيش از تو نازل گرديده ، ايمان مىآورند ، همچنين نمازگزاران و زكاتدهندگان .
( 3 ) . الاتقان ، ج 1 ، ص 182 .
( 4 ) . سجستانى ، المصاحف ، ص 33 و 34 .