نوشت ، از املاكننده پرسيد : چه بنويسم ؟
گفت : اكتب المقيمين الصّلوة « 1 » ؛ بنويس المقيمين الصّلوة . پس به همان صورتى كه شنيد ، نوشت . » « 2 »
به زودى وجه اعراب صحيح اين آيات را خواهيم گفت كه طبق لغت فصيح مىباشد و هيچگونه ضعف و سستى ندارد ، اما بايد دانست كه نسبت دادن اين مسائل به دانشمندان برجسته و بزرگى چون « سعيد بن جبير » و « ابان بن عثمان » خيلى سؤالانگيز به نظر مىرسد ، زيرا چگونه مىشود وجه اعراب صحيح اين آيات بر آنان پوشيده بماند تا جايى كه گفته باشند ، قرائت مشهور ، غلط است ؟ !
آرى ! اينگونه حرفها از كسى مانند « عروة بن زبير » - كه به لغت و ريزهكارىهاى آن نادان است - مىتواند صادر شود .
اكنون به پارهاى توضيحات دربارهء آيات چهارگانهء مزبور مىپردازيم كه تابناكترين چهرههاى علوم ادبيات و سخنورى يادآور شدهاند .
الف ) آيهء 63 سورهء طه
« ان هذان لساحران » « 3 »
« حفص » و عموم مسلمانان با تخفيف و كسر « ان » قرائت نمودهاند و به نظر ما همين قرائت مشهور ، درست است .
با اين حساب « ان » مخفّف « انّ » مىباشد و نصب نمىدهد و وجود « لام » در خبر ، دليل مخفّف بودن آن است .
« ابن هشام » مىگويد : « هرگاه بعد از « ان » مكسور و ساكن ، « لام » باشد بدان
هامش
( 1 ) . يعنى ، در اين تركيب ، چون « المقيمين » مفعول « اكتب » قرار گرفته ، منصوب و به صورت « المقيمين » درآمده ، ولى منظور املاكننده ، اين كلمه در حالت اصلى خودش « المقيمون » بوده ، اما كاتب اين نكته را درك نكرده ، به همين صورت كه شنيده نوشته است . م .
( 2 ) . همانجا .
( 3 ) . « ان » مخفّف انّ ، « هذان » اسم و « لساحران » خبر آن است . م .