وقتى ما از زهد سخن مىگوييم ، گوشه گيرى مرتاضان و پارسايى فراريان از زندگى را به ياد مىآوريم . و چون از علم سخن مىگوييم به ياد كسانى مىافتيم كه در كتابخانهها يا آزمايشگاههاى خود به كار تحقيق و مطالعه مشغولند و مسئوليّت ديگرى ندارند و خود را درگير مبارزات و مجاهدتها نمىكنند .
و چون از بخشندگى و كرم سخن به ميان آوريم ، ياد پادشاهى در ذهن ما زنده مىشود كه هداياى گزافى به دوروبريهاى خود مىبخشيد و بدين وسيله آنها را كم كم به فساد و تباهى مىكشاند و به واسطهء اين بذل و بخششها حكومت خود را از هر گونه تعرضى در امان مىداشت .
و چون از صفت شجاعت سخن برانيم ، تصوير قهرمانان ميدانهاى جنگ را كه خوىشان كشت و كشتار و وظيفهشان ريختن خون ديگران بود ، به خاطر مىآوريم .
امّا اميرمؤمنان على عليه السلام غير از تمام اينها بود . زيرا صفات او ، نمودهايى از روح معنوى وى به شمار مىآمد . همان گونه كه اگر يك نور بر شيشههاى رنگى بتابد ، رنگهاى گوناگونى از خود نمودار مىسازد ، نور توحيد نيز در ژرفاى وجود امام از خود صفات و ويژگيهاى مختلفى بر جاى گذارده بود به گونهاى كه برترين صفات و عظيمترين آيات حق در آنحضرت متجلّى گشته بود .
هنگامى كه خداوند بر قلبى سليم تجلّى مىكند ، آن را با قول ثابت استوار مىسازد و از نور عزت خويش سرشارش مىگرداند و صاحب آن قلب را بخشنده و دادگر و دلير و مهربان و دانا و مسئول و زاهد و فعّال و گريان در تاريكى شب و جنگنده در روز مىسازد .
شاعرى دربارهء امام سروده است :
در ويژگيهاى صفات تو ، اضداد جمع شده است و از اين رو همتايان براى تو سر فرود آوردهاند . ما مىگوييم اين ويژگيها ، صفات حُسنايى است كه برخى از
هدايتگران راه نور ، زندگينامه چهارده معصوم (ع) (فارسى) — صفحة 216
مساهمون: شريعت
ص٢١٦