درميان آنان كسانى يافت مىشدند كه على عليه السلام دربارهء آنان چنين مىفرمايد :
« آنان در حالى كه همه شب را با سجده و قيام مىگزراندند ، ژوليده موى و غبار آلوده خود را به روشنائى صبح مىرساندند . . گونه و پيشانى را به نوبت بر خاك مىنهادند و ياد معاد چونان گدازهء آتشفشانى از جاى مىكندشان و به پا مىجستند » « 1 »
و كسانى ديگرى نيز بودند كه به قدرت عشق مىورزيدند و از كُشته پُشته مىساختند تا بالاخره به مقصود خود دست يابند . بدون آنكه دين يا وجدانشان آنان را از اين كار باز دارد .
درميان آنان كسانى بودند كه بسيار دروغ مىگفتند تا آنجا كه پيامبر صلى الله عليه و آله خود از وجود چنين افرادى بيمناك بود و به مسلمانان مىفرمود :
« پس از من ياوه گوييها فراوان شود . پس هركس بر من دروغ بندد جايگاهش در آتش دوزخ خواهد بود » .
درميان آنان كسانى بودند كه خداوند دربارهء ايشان مىفرمايد :
وَمَا مُحمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِنْ مَاتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ وَمَن يَنْقَلِبْ عَلَى عَقِبَيْهِ فَلَن يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئاً وَسَيَجْزِي اللَّهُ الشَّاكِرِينَ « 2 » .
« و محمّد نيست مگر پيامبرى از طرف خدا كه پيش از وى نيز پيامبرانى بودند و از اين جهان درگذشتند . پس آيا اگر او نيز بُمرد يا به شهادت رسيد باز شما به آيين گذشتهء خود باز خواهيد گشت ؟ ! پس هركس از شما كه به آيين گذشته خود باز گردد هرگز به خدا زيانى نرساند و البته به زودى خداوند به شكرگزاران پاداش خواهد داد » .
و نيز دربارهء آنان مىفرمايد :
وَمِمَّنْ حَوْلَكُم مِنَ الْأَعْرَابِ مُنَافِقُونَ وَمِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفَاقِ
هامش
( 1 ) - نهج البلاغة ، خطبهء 97 .
( 2 ) - سورهء آل عمران ، آيهء 144 .