سوگند خلافت را به ديگرى واگذارم تا زمانى كه امور مسلمانان سروسامان يابد و در آن جز بر من ، بر كسى ديگرى ستم نرود و با اين كار خواستار پاداش و ثواب آنم و از آنچه كه شما براى رسيدن به زرق و برق آن با يكديگر به رقابت برخاستهايد ، گريزانم » . « 1 »
البته امام درصدد مطالبهء حقّ خويش برآمد . آنحضرت نزد مهاجران و انصار رفت و آنان را به دفاع از خود تشويق كرد . همچنين پيروان بزرگ و خاندان آنحضرت نيز براى اعلان حقّ وى اقداماتى كردند و خطاى مردم در مبادرت به بيعت با كسى جز على عليه السلام را آشكار نمودند . به گونهاى كه خليفه دوّم اعتراف كرد كه : بيعت مردم با ابو بكر كارى بود كه از روى شتابزدگى و بىتدبيرى انجام شد كه خداوند مسلمانان را از شرّ آن در امان دارد .
برخى مىكوشند به ما چنين وانمود كنند كه انتقال قدرت به خليفه اوّل در كمال آسودگى و آرامش انجام پذيرفت . چراكه اينان مىخواهند بيعت ابو بكر را با رنگى از قداست و دورى از اشتباه ، بياميزند . چه بسا منشأ اين نظريه حمايت از اسلام باشد امّا اين تفسيرها و توجيهات به هيچ وجه با واقعيّتهاى تاريخى سازگارى ندارند .
واقعيّت آن است كه آميختن دين با ميراثها و تلاشى براى مقدّس جلوه دادن گذشته ، با تمام نقاط منفى و مثبتش ، در برابر چنين نظريه سادهلوحانهاى زير سؤال مىرود .
دهها و صدها مدرك دينى و تاريخى ، كه كمترين گمانى در صحّت آنها راه ندارد ، بر اين نكته تأكيد مىكنند كه اطرافيان پيامبر صلى الله عليه و آله جز بشر نبودهاند . برخى از آنان صالح و درست كردار و بسيارى از آنها از منافقان و فاسقان بودهاند .
هامش
( 1 ) - نهج البلاغة ، خطبهء 74 .