پرداخته است . « 1 »
در ايران اثرى مخصوص براى پژوهش مكتب مينياتور تبريز كه بر هنر شرق نزديك و ميانى تأثير فراوان داشت ، وجود ندارد . همچنان كه قبلا ذكر شد نويسندگان ايرانى اساسا توضيحات اختصاصى دربارهء مكتب مينياتور تبريز ندادهاند . كتاب تاريخ عمومى هنرهاى مصور « 2 » از على نقى وزيرى شاهدى بر اين مدعاست . در اين اثر مكتب تبريز مورد بحث قرار گرفته ولى شاخصههاى آن به طور جداگانه تحليل نشده است . حال آنكه نمىتوان سبكهاى خاص مكتب مينياتور تبريز را انكار كرد . در ايران برخى مقالات دربارهء نقاشان دورهء صفوى و ايلخانى و آثار آنها انتشار يافته است . در اين مقالات از زندگى و آثار كمال الدين بهزاد و مير سيد على موسوى بحث شده است .
دانشمندان اروپايى نيز اثرى مستقل دربارهء مكتب مينياتور تبريز ننوشتهاند . آنان دربارهء مكتب مينياتور تبريز به صورت مستقل پژوهش نكردهاند . اين گرايش اساسى در آثار دانشمندانى چون آرتورپل ، آرنولد ، سكاسييان ، گرى ، شوكين ، رابينسون ، گونل و . . . وجود دارد .
آنان پيدايش ، شكلگيرى و تكامل مكتب مينياتور تبريز و اهميت آن را در شكلگيرى مكتبهاى مينياتور شرق انكار مىكنند . « 3 » حال آنكه هنر تبريز خود داراى ويژگىهاى خاص و روند رشد ويژهاى است . همانطور كه تمدن ديگر سرزمينها بر تمدن اينجا تأثير داشته ، اين تأثير نيز متقابل بوده است .
پژوهشگران تاريخ شهرها و وضعيت اقتصادى و اجتماعى را پژوهش كرده و آثارى شايان توجه به وجود آوردهاند ، مانند « جزوهء تاريخ شهر باكو در سدههاى ميانه » از آشور بيگلى « 4 » ، « جزوهء تاريخى - باستانشناسى گنجهء قديم » « 5 » از جعفرزاده ، پژوهش « شهر بيلقان در سدههاى ميانه » « 6 » از احمدوف ، « تاريخ شماخى در سدههاى ميانه » از جدى حسين و « جزوهء تاريخ شهر نخجوان » « 7 » از محمدوف . همچنين خدمات كسانى چون بارتولد ، پطروشفسكى ، عليزاده و بنيادوف در اين
هامش
( 1 ) . حسين اميد ، تاريخ فرهنگ آذربايجان ، تبريز ، 1333 .
( 2 ) . على نقى وزيرى ، تاريخ عمومى هنرهاى مصور ، ج 1 و 2 ، تهران ، 1340 .
( 3 ) . در اينباره نك :
( 4 ) .
( 5 ) .
( 6 ) .
( 7 ) . 1977 .R . A . Mamedof . nakhchiva shaharinin tarkhi ocherki . Baki.