از خواستهء شما پيروى و اطاعت كند ، و اگر پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله اين كار را بكند شما به هلاكت و گناه مىافتيد ، اين آيه دلالت بر اين دارد كه بعضى از مؤمنان براى رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله تصديق گفتهء وليد و جنگ با بنى المصطلق را پسنديدند و نظير چنين ايرادهايى از آنها سر مىزد ولى تقوا بعضى از مؤمنان را از حسدورزى در اين موارد بدور مىداشت و خداوند آنها را استثنا كرده و فرموده است
وَ لكِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإِيمانَ
؛ يعنى خدا ايمان را محبوب بعضى از شما قرار داده است و آنها كسانى هستند كه خداوند دلهايشان را به تقوا آزموده است و منظور از اين كه خدا ايمان را محبوب و مكروه انسان قرار مىدهد آن است كه خداوند با موفّق ساختن انسان به ايمان انسان را كمك كرده و مورد لطف قرار مىدهد ولى ايمان آوردن عمل خود اوست چرا كه هر عاقلى مىداند كه هيچ كس با عملى كه ديگرى انجام دهد ستايش نمىشود و اگر آيه را بر معناى ظاهرش حمل كنيم چنين نتيجه مىدهد كه خداى عزّ و جلّ مؤمنان را بر كارى كه ذات مقدسش انجام داده ستايش كرده است .
وَ كَرَّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرَ
؛ كفر به معناى پوشاندن و پنهان داشتن و كفران نعمتهاى خدا با انكار كردن آنهاست و فسوق بيرون شدن از قصد ايمان و ارتكاب گناه است ، و از حضرت باقر عليه السّلام روايت شده كه منظور از فسوق دروغ است ، و عصيان به معناى معصيت است .
أُولئِكَ هُمُ الرَّاشِدُونَ
؛ آنان به كارهاى نيك هدايت يافته و در راه حق استوارند .
فَضْلًا
؛ در اعراب كلمه دو قول است : مفعول له است يا مصدرى است [ مفعول مطلق ] كه از جنس فعل غير خودش است و فضل و نعمت به معناى نعمت دادن و بخشش است .
از ابن عباس روايت شده است كه گفت : پيامبر خدا صلّى اللَّه عليه و آله در حالى كه بر الاغى سوار بود در مجلس يكى از انصار توقّف كرد و الاغ آن حضرت سرگين انداخت عبد اللَّه بن ابىّ بينى خود را گرفت و به پيامبر گفت الاغت را ببر كه بوى بد آن ما را