و مردان و زنان با ايمان استغفار كن ، و خداوند محلّ حركت و قرارگاه شما را مىداند . ( 19 )
كسانى كه ايمان آوردهاند مىگويند چرا سورهاى نازل نمىشود ؟ ( كه در آن فرمان جهان باشد ) امّا هنگامى كه سورهء محكمى نازل مىشود كه در آن نامى از جنگ است منافقان بيمار دل را مىبينى همچون كسى كه در آستانهء مرگ قرار گرفته به تو نگاه مىكنند ، پس مرگ و نابودى براى آنها بهتر است . ( 20 )
تفسير :
مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ . . .
؛ جملهء
« مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِي . . . »
« كَمَنْ هُوَ خالِدٌ فِي النَّارِ »
.
مثل بهشتى كه به پرهيزگاران وعده داده شده ، مانند كسى است كه هميشگى در آتش است ؟
اين آيهء شريفه به ظاهر معناى اثباتى دارد ولى در حقيقت به معناى نفى و انكار است زيرا داخل در آيهء :
أَ فَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ كَمَنْ زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ
؛ است كه با حرف انكار شروع شده و در حكم همان آيه مىباشد ، و گويى خداوند فرموده است ، آيا مثل بهشت مانند كيفر كسى است كه مخلّد در دوزخ است و به اين دليل از حرف انكار خالى است « بجاى امثل الجنّة »
« مَثَلُ الْجَنَّةِ »
فرموده كه غلبه بر شخصى را كه انسان متمسك به برهان را با انسان پيرو هوا برابر مىداند ، بيشتر به تصوير مىكشد ( آن شخص پيرو هوا ) به منزلهء كسى است كه بهشت داراى نهرها را با دوزخى كه اهل آن حميم مىنوشند برابر مىداند و نظير همين آيه است گفتار اين شاعر :
أفرح ان أرزأ الكرام و ان * اورث ذودا شصائصا بنلا « 1 »
هامش
( 1 ) - شعر از حضرمى بن عامر است كه برادرش كشته شد و جزء بن سنان او را متهم به گرفتن ديه كرد ، در شعر قبل مىگويد : اى [ جزء ] ! اگر مرا به دروغ به گرفتن ديهء برادر مقتولم متهم مىكنى به زودى خودت به قتل برادر گرفتار شوى تا ببينى كه شاد مىشوى يا غمگين ؟ شعر متن : دنبالهء شعر قبل است و خطاب به