كمك مىكند ، در مرجع ضمير « زادهم » دو قول است : 1 - به گفتهء پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله برگردد .
2 - به استهزاى منافقان برگردد ؛ يعنى استهزاى منافقان موجب شد كه بينش و تصديق آنها نسبت به پيامبر زياد شود .
فَهَلْ يَنْظُرُونَ
؛ يعنى آيا انتظار مىكشند ؟
أَنْ تَأْتِيَهُمْ
؛ بدل اشتمال از ساعت است .
فَقَدْ جاءَ أَشْراطُها
؛ يعنى نشانههاى قيامت آمده است و گويند منظور از نشانههاى قيامت بعثت محمّد خاتم الانبياء و نازل شدن آخرين كتاب آسمانى ( قرآن ) و شقّ القمر و دودى مخصوص است و گفتهاند منظور قطع رحم و گواهى دروغ و زياد شدن فرومايگان و كمى بزرگواران است .
فَأَنَّى لَهُمْ
؛ يعنى هر گاه قيامت بيايد كجا فرصت پندگيرى و توبه و تذكّر براى منافقان خواهد ماند و در آن روز تذكر دادن به حالشان نفعى ندارد ، آن گاه پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله را مخاطب قرار داده كه مقصود از خطاب ، امّت پيامبر است و فرموده هر گاه سعادت اين گروه ( مؤمنان ) و شقاوت آن گروه ( منافقان ) را دانستيد پس بر علم خود به يگانگى خدا و تواضع و شكستن نفس با استغفار از گناهت با اين كه در كمال عصمت هستى پايدار بمان تا امّتت از سنّت تو پيروى كنند .
وَ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ
؛ خداوند به پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله دستور داد ، كه براى گناهان مؤمنين و مؤمنات آمرزش بخواهد و اين نوعى تكريم آنهاست چرا كه پيامبر شفيع و جوابگوى اعمالشان مىباشد .
وَ اللَّهُ يَعْلَمُ مُتَقَلَّبَكُمْ
؛ خداوند از زندگيها و محلّ كسب و تجارت شما آگاه است .
وَ مَثْواكُمْ
؛ از محلّ آسايش شما در خانههايتان آگاه است يا به تعبير ديگر خدا از زندگى شما و قرارگاهتان در گورها يا بهشت و دوزخ ، با خبر است يا از انتقال شما از پشت پدران به رحم مادران و جايگزين شدنتان در روى زمين آگاه است و سزاوار است از چنين خدايى پروا و ترس داشته باشيم .