از آن ( در سراى دنيا ) از نيكوكاران بودند . ( 16 )
آنها كمى از شبها را مىخوابيدند . ( 17 )
و در سحرگاهان استغفار مىكردند . ( 18 )
و در اموال آنها حقّى براى سائل و محروم بود . ( 19 )
و در زمين آياتى براى طالبان يقين است . ( 20 )
و در وجود خود شما ( نيز آياتى است ) آيا نمىبينيد ؟ ! ( 21 )
روزى شما در آسمان است و آنچه به شما وعده داده مىشود . ( 22 )
سوگند به پروردگار آسمان و زمين كه اين مطلب حق است همان گونه كه شما سخن مىگوييد . ( 23 )
تفسير :
آخِذِينَ ما آتاهُمْ
؛ يعنى نعمتها و بخششهايى كه پروردگارشان به آنها بدهد دريافت مىكنند و از آن خشنودند .
إِنَّهُمْ كانُوا
؛ آنان در دنيا كه دار تكليف است كارهايشان را به خوبى انجام دادند و آيهء بعد « محسنين » را تفسير مىكند و « ما » در
« ما يَهْجَعُونَ »
زايده است يعنى كمى از شب را مىخوابيدند و اين در صورتى است كه « قليلا » ظرف باشد و ممكن است صفت براى مصدر باشد يعنى هجوعا قليلا ، خوابى اندك و ممكن است « ما » مصدرى يا موصوله باشد يعنى كانوا قليلا من اللّيل هجوعهم ، خوابشان در مقدار كمى از شب بود ، يا ما يهجعون فيه ، آن زمانى كه در شب مىخوابيدند كم بود ، در اين صورت
« ما يَهْجَعُونَ »
فاعل « قليلا » مىباشد و در اين تعبير انواع مبالغه در لفظ « هجوع » وجود دارد و آن گريختن از خواب شب است .
شاعر مىگويد :
قد حصّت البيضة رأسى فما * اطعم نوما غير تهجاع « 1 »
قَلِيلًا مِنَ اللَّيْلِ
؛ اندكى از شب و « ماء » زايده در « ما يهجعون » تأكيد جمله است :
هامش
( 1 ) - بس كه در جنگها كلاه خود بر سر نهادم موى سرم را سترد و جز خواب اندك و چرت زدن از خواب لذّت نمىبرم .