آن است كه در آخرت عقوبت كند و گناهانى را كه در دنيا كيفر داده خداوند عادلتر از آن است كه دوباره در اخرت كيفر دهد . « 1 »
وَ مِنْ آياتِهِ الْجَوارِ فِي الْبَحْرِ كَالْأَعْلامِ
؛ منظور از اعلام كوههاست و مفرد آن علم است .
خنسا ( شاعره عرب ) گويد : و ان صخرا لتاتم الهداة به كأنّه علم فى رأسه نار « 2 » الجوارى با ( ياء ) و حذف آن قرائت شده است و با ( يا ) مطابق قاعده است ولى حذف اين قبيل ( ياء ) در كلام عرب بسيار است ، از اين رو به صورت قاعده در آمده است و مقصود از جوارى كشتيهايى است كه در حركتند .
إِنْ يَشَأْ يُسْكِنِ
؛ اگر خدا بخواهد باد را متوقف مىسازد تا كشتيها بر روى آب بايستند ، پس خداوند سبحان به قدرت كاملهاش وزيدن باد را در آن سو قرار مىدهد كه كشتيها بدان سو در حركتند .
لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ
؛ براى هر كسى كه بر بلاى خدا شكيبا باشد و نعمتهاى او را سپاس بگذارد .
« صبّار و شكور » از صفات مؤمن با اخلاص است .
أَوْ يُوبِقْهُنَّ
؛ يعنى آنان را با فرستادن باد شديد نابود مىكند و به سبب گناهانشان در آب غرق مىنمايد و بسيارى از آنها را عفو مىكند و « يوبهن » را بر « يسكن » عطف كرده از اين نظر كه معنايش چنين است اگر خدا بخواهد باد را متوقف مىسازد يا آن را شديد مىكند و بر اثر شدت وزيدن باد آنها را در آب غرق مىكند .
هامش
( 1 ) -
قال صلّى اللَّه عليه و آله : خير آية فى كتاب اللَّه هذه الاية يا على ما من خدش عود و لا نكبة قدم الا بذنب و ما عفى اللَّه فى الدنيا فهو اكرم من ان يعود فيه و ما عاقب عليه فى الدنيا فهو اعدل من ان يثنى على عبده .
( 2 ) - براستى سرور ما صخر كسى است كه راهنمايان پيرامون او جمع مىشوند گويى كوهى است كه در قله آن آتشى است چون راهيان كوهها هر گاه در قله كوه آتش مشاهده كنند از بخشندگى ساكنان كوه آگاه مىشوند و شاعر ممدوح خود را به كوهى تشبيه كرده كه بر قلهاش آتشى است . م