باشيد كه ظالمان ( امروز ) در عذاب دائمند . ( 45 )
آنها جز خدا اولياء و ياورانى ندارند كه ياريشان كند ، و هر كس را خدا گمراه سازد راه نجاتى براى او نيست . ( 46 )
تفسير :
وَ الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبائِرَ الْإِثْمِ
؛ كبير الاثم به صورت مفرد نيز قرائت شده و مىتوان از آن اراده جمع كرد چنان كه نعمت در اين آيه :
وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لا تُحْصُوها
؛ « و اگر نعمتهاى خدا را بشماريد هرگز آنها را احصا نخواهيد كرد » ( ابراهيم / 34 ) مفرد است و جمع اراده شده است .
در حديث نيز لفظ مفرد آمده و از آن جمع اراده شده است . منعت العراق درهمها و قفيزها از درهم و قفيز عراق محروم شدم .
وَ الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ
؛ عطف بر
« لِلَّذِينَ آمَنُوا »
است و همچنين جمله ما بعد آن ( و اذا ما غضبوا . . . )
هُمْ يَغْفِرُونَ
؛ يعنى آنان در حال خشم به عفو كردن اختصاص دارند و خشم خردهاى آنان را مانند خردهاى ديگر مردم نمىربايد و فايده مبتدا واقع شدن « هم » همين است و نظير آن است
« هُمْ يَنْتَصِرُونَ »
( در آيات بعد )
شُورى
؛ مصدر به معناى تشاور است يعنى در كارهايشان را به راى زنى مىپرداختند و گفته شده و مقصود آيه اين است :
آن گاه كه نقيبانى از سوى پيامبر بر انصار وارد شدند آنان درباره پيامبر به راى زنى پرداختند و در خانه ابو ايوب گرد آمده تا به او ايمان آورده و ياريش كنند و افرادى كه يارى شدند مومنانى بودند كه از مكه اخراج شده و كافران به آنها ستم روا داشته بودند سپس خدا به آنها قدرت داد و مورد نصرت واقع شدند ( تا از كفار انتقام بگيرند ) .
وَ جَزاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُها
؛ خداوند سبحان از آن نظر هر دو عمل ( بدى و كيفر آن ) را