هستند . گفته مىشود : طلع علينا فلان : فلانى بر ما مشرف است و أطلع و اطّلع هر دو به يك معنا هستند .
خداوند آنها را بر دوزخ مشرف و مطّلع كرد آنها به آتش نگاه كردند آن گاه او دوستش را ديد كه در وسط جهنّم است .
قالَ تَاللَّهِ إِنْ كِدْتَ لَتُرْدِينِ
؛ كلمهء « إن » مخفّفهء از ثقيله است . و حرف « لام » در عبارت « لتردين » حرف مفارقه است كه فارق ميان إن نافيه و إن مخفّفه است ، يعنى براستى تو با گفتههايت نزديك بود مرا هلاك كنى .
وَ لَوْ لا نِعْمَةُ رَبِّي لَكُنْتُ مِنَ الْمُحْضَرِينَ
؛ و اگر نعمت پروردگارم نبود كه مرا از گناه نگهداشت و توفيق داد ، به طور مسلّم امروز با تو براى عذاب از حاضرين در آتش بودم .
أَ فَما نَحْنُ بِمَيِّتِينَ
؛ حرف « فاء » عطف كنندهء بر عبارت محذوف است . و در تقدير چنين است : - أ نحن مخلّدون منعّمون « فما نحن بميّتين » و لا معذّبين - و مقصود اين است كه حال مؤمنان چنين است كه تنها تلخى مرگ اول را مىچشند بر خلاف كافران كه به سبب سختيها و غمها و ناگواريها ، هر آن آرزوى مرگ را دارند و اين مطالب را مؤمن به عنوان بازگو كردن نعمت خدا مىگويد . به طورى كه دوستش بشنود تا توبيخ و سرزنشى براى او باشد و رواست كه اين مطالب گفتار همهء مؤمنان باشد .
إِنَّ هذا لَهُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ
؛ اين عبارت نيز گفتار آن گويندهء مؤمن است و مقصودش اين است كه اين حالت و نعمتى كه ما در آن هستيم فوز عظيمى است و برخى گويند : اين سخن خداى عزّ و جلّ است كه از قول مؤمنان بيان فرموده است . در اين جا داستان مؤمن و دوستش پايان مىيابد .