به حقّ براى بشارت و انذار فرستاديم و هر امّتى در گذشته انذار كنندهاى داشته است ( 24 )
اى رسول ما اگر [ مردم ] تو را تكذيب مىكنند ( غم مدار ) پيشينيان هم پيامبرانى را كه با آيات و معجزات و كتابهاى آسمانى و دليلهاى روشنگر براى هدايتشان آمدند همه را تكذيب كردند . ( 25 )
سپس ما هم از آن كافران مؤاخذه شديد كرديم ، مجازات من نسبت به آنها چگونه بود . ( 26 )
تفسير :
وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى
؛ واژهء « وزر » به معناى بار و سنگينى و حمل است ، و « وزر الشّىء » يعنى حمل كرد آن چيز را و مقصود از اين عبارت اين است كه هيچ كس در روز قيامت بار گناهى را بر دوش نمىكشد مگر آنچه را كه خود مرتكب شده است و هيچ كس را به خاطر گناه ديگرى باز خواست و مؤاخذه نمىكنند .
مفهوم آيه دلالت دارد كه خداى سبحان هيچ فردى را ، جز براى گناه خودش ، بازخواست نمىكند . و اگر كسى كه از گناه بارش سنگين شده است ، ديگرى را به كمك بخواند تا مقدارى از بارش را بر دوش كشد ، آن ديگرى هرگز پاسخ او را نمىدهد و به او كمك نمىكند و چيزى از بار او را بر دوش نمىكشد هر چند از فاميل بسيار نزديكش باشد ، مانند پدر ، فرزند و برادر . . . ، بنا بر اين :
كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ رَهِينَةٌ
؛ « هر فردى در گرو كارهاى خودش است » . ( مدّثّر / 38 ) كلمهء « بالغيب » يا براى فاعل حال است يا براى مفعول ، يعنى آنها از عذاب خدايشان مىترسند در حالى كه از عذاب ، پنهان و غايبند . يا اين كه آنها از عذاب خداوند مىترسند در حالى كه عذاب از آنها پنهان است .
وَ مَنْ تَزَكَّى
؛ و كسى كه به سبب اطاعت و ترك معاصى خود را پاك و منزّه كند .
اين جمله اعتراض مؤكدى است بر خشيت و اقامهء نماز آنها ، زيرا اين دو نيز از وسايل تزكيه هستند .
وَ إِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ
؛ خداوند به كسى كه تزكيهء نفس كرده است وعدهء ثواب مىدهد .