آزاد كنيد .
آتَيْتَ أُجُورَهُنَّ
؛ مقصود از كلمهء « أجورهنّ » مهريههاى آنهاست ، زيرا مهر ، اجر و مزد بضع است . و لفظ : ايتاء ، هم به معناى پرداخت فورى مهر است و هم به معناى نام بردن و معيّن كردن آن است در هنگام عقد . و خداوند براى پيامبرش راه با فضيلتتر و شايستهتر را برگزيد و آن اين است كه هنگام عقد هم مهريّه معيّن و هم فورا پرداخت شود و اين روش بهتر است از اين كه [ يا اصلا مهريه معيّن نشود ] و يا معيّن شود ولى پرداخت آن به تأخير افتد . و بدين سبب بود كه عجله ( در پرداخت مهريّه ) از خويها و سنّتهاى گذشتگان بود .
مِمَّا أَفاءَ اللَّهُ عَلَيْكَ
؛ كنيزانى كه اسير شدهاند و خداوند از غنيمتهاى جنگى به تو داده است حلالتر و پاكتر است از كنيزانى كه مىخرى .
اللَّاتِي هاجَرْنَ مَعَكَ
؛ و همچنين زنانى از خويشان پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله كه با او مهاجرت كردند ، بجز محارم او ، با فضيلتترند از زنانى كه با آن حضرت مهاجرت نكردند .
وَ امْرَأَةً مُؤْمِنَةً إِنْ وَهَبَتْ نَفْسَها لِلنَّبِيِّ
؛ و ما زنى را كه به يگانگى خدا گواهى دهد اگر خودش راه بدون مهر ، به تو بخشيد [ و تو هم ] كه نبىّ هستى مايل به نكاح با او باشى براى تو حلال كرديم .
خالِصَةً لَكَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ
؛ اين حكم خاصّ ، تنها براى تو حلال است و براى غير تو چنين نيست . خداى سبحان شرط حلال شدن را بخشيدن زن خودش را به پيامبر و تمايل پيامبر به نكاح با او ، قرار داده است . و گويا خدا مىفرمايد : ما زنى را با دو شرط بر تو حلال مىكنيم ، يكى آن كه آن زن خودش را بدون مهر به تو ببخشد ، و ديگر آن كه تو هم نكاح با او را اراده كنى و راغب باشى ، زيرا اراده و ميل پيامبر قبول هبهء آن زن است .
و علّت اين كه در اين آيه از خطاب به غيبت بر مىگردد اين است كه بفهماند اين حكم مخصوص پيامبر است و به كار بردن لفظ « نبى » دلالت دارد كه اين حكم