( اين شخص از قبيلهاى است كه طعام دهندگان در سال قحطى ، و دهندگان زكات و صدقات هستند ) و مىتوان زكات را به معناى مال يا پولى دانست كه زكات دهنده مىپردازد و كلمهء « اداء » را در تقدير گرفت ، شعر فوق نيز بر همين تقدير حمل مىشود .
إِلَّا عَلى أَزْواجِهِمْ
؛ اين جمله در محلّ حال است ، يعنى در حالى كه مؤمنان رجوع كنند به همسرانشان ، مقصود آن است كه اهل ايمان در همه حال خود را از انجام كارهاى شهوانى حفظ مىكنند ، مگر در حال همسر داشتن و يا كنيز داشتن .
مىتوان « على » را متعلق به كلمهاى محذوف دانست كه
« غَيْرُ مَلُومِينَ »
بر آن ، دلالت مىكند ، گويا فرموده است : يلامون الّا على ازواجهم ، منظور آن است كه مؤمنان از هر كار خوشحال كننده و شادى آورى ملامت مىشوند ( و خود را منع مىكنند ) مگر در امورى كه بر ايشان مجاز باشد ، در اين موارد ملامتى بر آنها نيست .
فَمَنِ ابْتَغى وَراءَ ذلِكَ
؛ پس آنان كه غير از همسران و كنيزان خود را طلب كنند در نهايت عداوت و دشمنى با مقرّرات الهى هستند .
« لِأَماناتِهِمْ »
: لأمانتهم ، نيز خوانده شده و همچنين
« صَلَواتِهِمْ »
با حالت مفرد و جمع هر دو قرائت شده است .
هر مطلبى كه مورد اعتماد بوده باشد و عهد و پيمانى بر آن بسته شود ، به نام :
امانت يا عهد ناميده مىشود ، و از اين قبيل است قول خداوند :
يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلى أَهْلِها
؛ « خدا به شما دستور مىدهد كه امانتها را به صاحبانشان برگردانيد » ( نساء / 57 )
وَ تَخُونُوا أَماناتِكُمْ . . . ؛
« و به امانتهايتان خيانت نكنيد » .
( انفال / 26 ) .
آنچه واجب است كه ادا شود چيزى است كه به امانت گذارده مىشود نه امانت به معناى مصدر كه امرى معنوى است و همين طور در « خيانت » . در بارهء امانت مىتوان گفت : شامل هر چيزى مىشود كه آدمى نسبت به آن امين شمرده شده و يا پيمانى بسته است ، خواه از ناحيهء خدا باشد و خواه از طرف مردم ، و نمىتوان گفت