اوّلين مرتبه ، حج را بجاى آوردند خواستند همين كار را انجام دهند اين بود كه خدا اين آيه را نازل فرمود .
لِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلى ما هَداكُمْ
؛ در اين آيه خداوند پس از تكرار يادآورى نعمتها به عنوان تسخير ، مىفرمايد : غرض از تسخير اين همه نعمتها اين است كه چون خدا شما را هدايت كرده ، او را بزرگ شماريد و با جملهء : اللَّه اكبر على ما هدانا ، تكبير بگوييد . بعضى گفتهاند : در « تكبير » معناى « شكر » نهفته است و مثل آن ، متعدّى شده يعنى ( تسخير اين نعمتها ) به خاطر اين است كه با تكبير و تهليل ، خدايى كه شما را به مراسم دينى و مناسك حجّش هدايت كرده ، سپاس گزاريد .
إِنَّ اللَّهَ يُدافِعُ عَنِ الَّذِينَ آمَنُوا
؛ سپس در اين آيه ، دفاع و يارى خود را مخصوص مؤمنان دانسته است ؛ مثل آيهء :
إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنا وَ الَّذِينَ آمَنُوا
، « ما پيامبران خود و آنان را كه ايمان آوردهاند يارى مىكنم » ( مؤمن / 50 ) .
و آن گاه علت اختصاص مؤمنين را به اين امر چنين بيان كرده است كه اضداد آنها يعنى كسانى را كه نسبت به خدا و رسولش خيانت و نعمتهاى الهى را كفران مىكنند ، دوست نمىدارد . « يدافع » « يدفع » نيز خوانده شده ولى قرائت مشهور به معناى مبالغهء در دفاع است يعنى : خداوند بسيار از مؤمنان دفاع مىكند چنان كه شخص مغلوب در صحنهء دفاع ، زياد تلاش مىكند ( كه شكست نخورد ) .
أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقاتَلُونَ
؛ دو فعل « اذن » و « يقاتلون » هر يك به دو صورت معلوم و مجهول خوانده شده و در اصل اذن لهم فى القتال بوده و مأذون فيه ، حذف شده است ، زيرا « فعل » « يقاتلون » بر آن دلالت مىكند .
« بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا »
: به خاطر اين كه آنها مورد ستم واقع شدهاند ، مراد اصحاب و ياران پيامبر مىباشد .
اين آيه : اوّلين آيهاى است كه راجع به جنگ و جهاد نازل شده و خبر دادن به اين كه خداوند مىتواند مجاهدان مظلوم را يارى كند خود وعدهء يارى به آنهاست و آيهء