خود بوده و نام خدا را در روزهاى مخصوصى به هنگام ذبح چهار پايانى كه خدا به آنها ، روزى داده است ببرند ، پس از گوشت آنها بخوريد و بينواى فقير را نيز اطعام كنيد . ( 28 )
بعد از آن ، بايد آلودگيها را از خود بر طرف كنند و به نذرهاى خود وفا نمايند و بر گرد آن خانهء قديم ، طواف كنند . ( 29 )
اعمال حج اين بود ، و هر كس حرمت حرامهاى خدا را بزرگ دارد ، نزد پروردگارش براى او بهتر است ، و تمام چهار پايان براى شما حلال شدند ، بجز آنچه بر شما [ حرمت آن ] خوانده مىشود ، پس از پليديها كه بتهايند و از گفتار دروغ دورى كنيد . ( 30 )
تفسير :
وَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ
؛ و ( كسانى كه كافر شدند ) پيوسته مردم را از راه خدا باز مىدارند .
جَعَلْناهُ لِلنَّاسِ
؛ براى هر فرد از افرادى ، كه اسم مردم بر او صدق كند ، بدون فرق ميان آن كه در محلّ خانهء كعبه ساكن است يا از بيابانهاى دور مىآيد ، آشنا باشد يا بيگانه همه [ در استفاده از زمين و خانههاى آن ] يكسان هستند .
« سواء » : اين كلمه با نصب و رفع ( هر دو ) خوانده شده است :
نصب به اين جهت است كه مفعول دوم
« جَعَلْناهُ »
است ، يعنى جعلنا مستويا العاكف فيه و الباد « 1 » امّا رفع ، بنا بر اين است كه جملهء : سواء العاكف فيه و الباد مفعول ثانى و در محل نصب باشد و اين آيه دلالت مىكند بر اين كه خريد و فرو خانههاى مكّه جايز نيست و منظور از مسجد الحرام تنها خانه نيست بلكه شامل تمام مسجد و حرم است چنان كه در سورهء اسراى مىفرمايد : خداوند در شب بندهاش را از مسجد الحرام حركت داد با اين كه پيامبر صلى اللَّه عليه و آله در ميان خانهء كعبه نبود .
هامش
( 1 ) - سواء خبر مقدم يعنى العاكف فيه و البادى سواء . مجمع البيان ، ج 7 ، ص 79 ، الحجّة .