و لباسهايشان در آن جا از حرير است . ( 23 )
و آنها به سوى سخنان پاكيزه هدايت و به راه ستوده راهنمايى مىشوند . ( 24 )
تفسير :
هذانِ خَصْمانِ اخْتَصَمُوا
؛ اينها دو گروه يا دو جمعيّتند كه با هم در بارهء دين و صفات پروردگارشان به مخاصمه پرداختهاند . « خصم » مصدر است و در اين جا صفت به كار رفته ، پس مفرد و جمع آن يكسان است .
« هذان » كه مثنّاست به اعتبار لفظ و « اختصموا » كه جمع است به اعتبار معناى آن مىباشد مانند :
وَ مِنْهُمْ مَنْ يَسْتَمِعُ إِلَيْكَ حَتَّى إِذا خَرَجُوا مِنْ عِنْدِكَ
: « 1 » « از مردم كسانىاند كه گوش به حرف تو مىدهند تا وقتى كه از نزد تو خارج شوند » .
( محمّد صلى اللَّه عليه و آله / 16 ) و اگر به جاى « هذان » « هؤلاء » و يا به جاى « اختصموا » « اختصما » مىگفت باز هم درست بود .
برخى از مفسّران معتقدند كه اين آيه در بارهء شش نفر از مؤمنان و كافرانى نازل شده است كه در جنگ بدر روبروى هم به مبارزه پرداختند كه عبارتند از :
1 - حمزة بن عبد المطّلب كه با عتبة بن ربيعه جنگيد و او را كشت .
2 - على عليه السّلام كه وليد بن عتبه را به قتل رساند .
3 - عبيدة بن الحارث پسر عبد المطّلب كه هماوردش شيبة بن ربيعه بود .
فَالَّذِينَ كَفَرُوا
؛ از اين جا خداوند گروههاى متخاصم را از هم جدا كرده و مجازات آنها را بيان مىدارد چنان كه قبلا در آيهء 17 فرموده :
« إِنَّ اللَّهَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ
.
قُطِّعَتْ لَهُمْ ثِيابٌ مِنْ نارٍ
؛ از پارههاى آتش لباسهايى كوتاه بر اندام آنها پوشيده مىشود ، چنان كه گويى خداوند لباسهاى آتشين را به اندازهء بدنهاى آنها تهيّه فرموده
هامش
( 1 ) - يستمع مفرد است به اعتبار لفظ « من » و خرجوا جمع است به اعتبار معناى آن .