« وَ يَعْمَلُونَ »
: و كارهاى ديگرى از قبيل ساختن شهرها و قصرها و اختراع صنعتهاى شگفت انجام مىدادند .
وَ كُنَّا لَهُمْ حافِظِينَ
؛ خداوند آنها را از نافرمانى و سركشى و يا اين كه بعضى از آنها در كارهايشان فساد و تباهى ببار آورند محافظت مىكرد .
وَ أَيُّوبَ إِذْ نادى رَبَّهُ أَنِّي . . .
؛ معناى « ضر » به ضمّ ضرر جانى ، از قبيل بيمارى و لاغرى ، و به فتح : زيان در همهء امور است . حضرت ايّوب در دعايش تعبير لطيفى آورده ، زيرا از خودش حالتى را ذكر كرده است كه انگيزهء رحمت خداست و پروردگارش را به رحمت كاملهاش ياد كرده و از حاجت خودش به كنايه نام برده است .
فَكَشَفْنا ما بِهِ مِنْ ضُرٍّ
؛ پس دردها و بيماريهايش را بر طرف ساختيم . حضرت ايّوب از فرزند بسيار و ثروت فراوان برخوردار بود . خداوند عزّ و جلّ او را به مرگ اولاد و نابود شدن اموالش مبتلا ساخت و مدّت سيزده يا هفت سال و هفت ماه به بيمارى جسمانى مبتلا شد ؛ و چون خداوند ( دعاى او را مستجاب كرد ) رنج و ناراحتى او را بر طرف ساخت و فرزندانش را زنده كرد و فرزندان ( ديگرى ) نظير آنها و نيز ، نوادگانى از آنها به او بخشيد .
رَحْمَةً مِنْ عِنْدِنا
؛ براى اين عبارت دو معناى ذكر شده است :
الف : به دليل رحمتى كه نسبت به عبادت كنندگانمان داريم و با توجّه به اين كه ( پيوسته ) از آنان به نيكى ياد مىكنيم هرگز آنها را فراموش نخواهيم كرد .
ب : به خاطر رحمتمان نسبت به ايّوب و تذكّر به ديگر عبادت كنندگان ، تا آنها هم مانند ايّوب صبر پيشه كنند و همانند او پاداش دنيا و آخرت را دريابند .
« وَ ذَا الْكِفْلِ »
: الياس و بعضى گفتهاند : « اليسع » ؛ و نيز گفته شده : پيغمبرى است كه بعد از سليمان بود و مانند داوود ميان مردم داورى مىكرد و هرگز براى غير خداى عزّ و جلّ خشمگين نشد .