كوهها و درختان و داربستهايى كه مردم مىسازند ، خانههايى برگزين . ( 68 )
پس ، از تمام ثمرات تناول كن و راههايى را كه پروردگارت معيّن كرده به راحت به پيماى ، از شكم زنبور نوشابهاى با رنگهاى مختلف خارج مىشود كه در آن براى مردم شفا است ، همانا در اين كار براى گروهى كه مىانديشند ، دليلى روشن است . ( 69 )
خدا شما را آفريد و سپس مىميراند ، و برخى از شما به پستترين دورههاى عمر مىرسند ، تا پس از علم ، چيزى ندانند ، آرى خداوند دانا و تواناست . ( 70 )
تفسير :
نُسْقِيكُمْ
اين فعل در اين سوره و در سورهء مؤمنون ، با فتح و ضمّ نون قرائت شده است ، و آغاز سخن است ، گويا كسى مىپرسد كه پند و عبرت ( در چهار پايان ) چيست ؟ در پاسخ مىفرمايد : از آنچه در بطون آنهاست به شما مىنوشانيم .
كلمهء « أنعام » كه ( با توجه به ضمير فى بطونه ) مذكّر حساب شده ، به عنوان اسم مفرد به معناى جمع به كار رفته است ، مثل كلمهء « نعم » كه در قول شاعر چنين است .
فى كل عام نعم تحونه * يلحقه قوم و تنتجونه « 1 »
و آن جا كه ضمير انعام مؤنّث آورده شده « 2 » به اين دليل است كه آن را جمع مكسّر نعم گرفته شده است . معناى آيه اين است : خداوند سبحان ، شير را در فاصلهاى ميان غذاهاى هضم شده و خون محفوظ قرار داده است و اين فاصله از هر طرف به قدرت خدا ، چنان ايجاد شده است كه نه با آنها آميخته مىشود و نه رنگ و طعم و
هامش
( 1 ) - در هر سال شما دزدان و غارتگران چارپايانى را به دست مىآوريد كه ديگران آنها را آبستن ساختهاند و شما ( در قبيلهء خود ) از آنها استفاده مىبريد . شاعر ، نعم را به كار برده و ضماير آن را مفرد آورده است .
( 2 ) - مؤمنون / 21 :نُسْقِيكُمْ مِمَّا فِي بُطُونِها.