شدهاى .
يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِها شَرابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوانُهُ
؛ مقصود از اين نوشيدنى عسل است و رنگهاى مختلفش ، سفيد ، سرخ و زرد مىباشد . «
فِيهِ شِفاءٌ
» : در آن براى مردم شفاست ، عسل از جملهء درمانها و داروهاى مشهور و شناخته شده است ، دليل نكره آوردن « شفاء » يا به خاطر اهميّت و عظمت درمانى است كه در اين دارو ، وجود دارد ، و يا به اين سبب است كه بعضى از شفا ، در آن قرار دارد ، و با اين كه زنبور ، عسل را مانند بزاق از دهانش بيرون مىدهد ، خدا فرموده است : از شكم او خارج مىشود ، تا كسى گمان نبرد كه فقط از دهانش مىباشد و از شكمش نيست .
إِلى أَرْذَلِ الْعُمُرِ
؛ پستترين و پايينترين مرحلهء عمر ، به قول امام على عليه السّلام هفتاد و پنج و به گفتهء قتاده نود سال مىباشد ، زيرا روزگارى براى انسان بدتر از ايّام پيرى نيست .
لِكَيْ لا يَعْلَمَ بَعْدَ عِلْمٍ شَيْئاً
؛ تا هنگامى كه حالتى شبيه به دوران كودكى پيدا كند ، فراموشكار مىشود ، هر چه ياد بگيرد فراموش مىكند ، اگر از او سؤالى شود نمىداند . بعضى گفتهاند : تا به مرحلهاى رسد كه نتواند بر علم خود بيفزايد ( استعداد از كار افتاده چيزى ياد نمىگيرد .
[ سوره النحل ( 16 ) : آيات 71 تا 74 ]
وَ اللَّهُ فَضَّلَ بَعْضَكُمْ عَلى بَعْضٍ فِي الرِّزْقِ فَمَا الَّذِينَ فُضِّلُوا بِرَادِّي رِزْقِهِمْ عَلى ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُمْ فَهُمْ فِيهِ سَواءٌ أَ فَبِنِعْمَةِ اللَّهِ يَجْحَدُونَ ( 71 ) وَ اللَّهُ جَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجاً وَ جَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَزْواجِكُمْ بَنِينَ وَ حَفَدَةً وَ رَزَقَكُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ أَ فَبِالْباطِلِ يُؤْمِنُونَ وَ بِنِعْمَتِ اللَّهِ هُمْ يَكْفُرُونَ ( 72 ) وَ يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَمْلِكُ لَهُمْ رِزْقاً مِنَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ شَيْئاً وَ لا يَسْتَطِيعُونَ ( 73 ) فَلا تَضْرِبُوا لِلَّهِ الْأَمْثالَ إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ وَ أَنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ ( 74 )