تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير جوامع الجامع (فارسى) — صفحة 104

مساهمون:

ص١٠٤
زيرا غرض اين است كه « أن » متصل به فعلى شود كه در معناى مصدر باشد ، و امر و نهى هم مانند بقيهء افعال دلالت بر مصدر مىكند .
أَقِمْ وَجْهَكَ
؛ رويت را به سوى دين راست بگير و به طرف راست و چپ تمايل پيدا نكن . « حنيفا » حال است ، از دين ، يا از وجه .
فَإِنْ فَعَلْتَ
؛ يعنى فان دعوت ؛ اگر چيزهايى غير از خدا را بخوانى كه سود و زيانى ندارد . به دليل ايجاز و اختصار ، به جاى « دعوت » ، « فعلت » آمده است .
فَإِنَّكَ إِذاً مِنَ الظَّالِمِينَ
؛ جزاى شرط و جواب سؤال مقدّر است ، كه گويا سائلى ، دربارهء پيامد نارواى عبادت غير خدا سؤال مىكند ( خداوند چنين پاسخ مىدهد ) زيرا شرك بزرگترين ستم است . سپس بعد از آن كه نهى مىكند از پرستش كردن چيزى كه سود و زيانى ندارد ، هشدار مىدهد كه تنها خدا زيان رساننده و سود دهنده‌اى است كه اگر ضررى برساند ، هيچ كس جز خود او ، قادر بر كشف آن نيست و اگر ارادهء خيرى كند ، احدى نمىتواند فضل و كرم او را برگرداند ، پس او سزاوار پرستيدن است ، نه بتها .
قَدْ جاءَكُمُ الْحَقُّ
؛ حق براى شما روشن شد ، نه عذرى برايتان باقى است و نه حجّتى بر خدا داريد . فمن : پس هر كه هدايت را برگزيد و پيروى از حق كرد سودى حاصل نكرد ، جز براى خودش ، و من : و هر كس گمراه شدن را برگزيد زيانى نرسانيد جز به خودش ، در جملهء نخست « لام » و در جملهء دوم « على » بر معناى سود و زيان دلالت دارد .
وَ ما أَنَا عَلَيْكُمْ بِوَكِيلٍ
؛ من نگهبان شما نيستم كه امورتان به من واگذار شده باشد كه به هر چه بخواهم شما را وادارم ، بلكه من ، فقط مژده دهنده و بيم دهنده‌ام .
وَ اصْبِرْ
؛ بر دعوت آنها به سوى حق و تحمّل آزارهاى آنان ، صابر و شكيبا باش .
حَتَّى يَحْكُمَ اللَّهُ
؛ تا اين كه خدا به پيروزى تو بر آنها حكم دهد ،
وَ هُوَ خَيْرُ الْحاكِمِينَ
؛ و او بهترين حاكمان است ، زيرا حكم نمىكند مگر به حق و عدالت
تفسير جوامع الجامع (فارسى) — صفحة 104 | الشيخ الطبرسي / شادمهرى