در قرآن كه بتها را شفيع مىدانستند و گرنه براى آنها شأن و سمت ديگر قائل نبودند . پس معلوم مىشود از نظر قرآن توجه و توسل به غير خدا به هر صورت شرك است ، توجه و توسل و اعتماد روحى منحصراً بايد متوجه خدا باشد .
10 . اعتقاد به شفاعت منافى است با توحيد ذاتى از آن نظر كه رحمت شفيع را اوسع از رحمت واسعهء الهيه بايد فرض كنيم زيرا اگر كسى مشمول رحمت واسعه هست نيازى به شفاعت نيست ، و اگر نيست بايد فرض كنيم كه مشمول رحمت شفيع هست ، پس بايد رحمت شفيع اوسع از رحمت الهيه باشد .
مطالب مربوط به شك و سؤال
1 . شك مقدمه و پايهء تحقيق است ، محرك روح به يقين است ، درد است و آدمى را به سوى دوا مىكشاند . غزالى مىگويد : « گفتار ما را اين فايده بس باشد كه تو را در عقايد كهنه و موروثى به شك مىافكند . . . » شك موقف بدى است اما معبر خوب و دالان خوب و لازمى است ( 1 ) . صاحبان يقينهاى محكم قبلًا در حيرت و اضطراب شديد بودهاند . شايد آيه كريمهء « * ( و وجدك ضالَّا فهدى ) * » اشاره به مرحلهء عبورى رسول اكرم باشد ، البته با توجه به اينكه حيرت هركسى مربوط است به مرحله و منزل خودش ، يعنى آن حيرت قطعاً - العياذ با لله - در مرز الهيت و ماديگرى نبوده است .
پس دو نوع شك داريم : شكى كه مقدس و پايهء تحقيق و لااقل پايهء التجا و استعاذه و ذكر خداست ، و شكى كه رجس است ( 2 ) : * ( و اما
هامش
( 1 ) مىگويند : الشك اول مراحل الرشد . ) * ( 2 ) اين شك در واقع بيمارى است ، همچنان كه شك كثيرالشك و شك وسواسيها نيز گرچه در فروع است آن نيز بيمارى است . بعضى اين بيمارى را در مسائل كلى و فلسفى دارند .