نامحدود ( مثل تجار و بانك ) ؟ البته اعتبار نامحدود است ( 1 ) . مَثَل شفاعت نشدن بعضىها مَثَل كسانى . . . ( 2 ) رجوع شود به ورقه هاى توحيد در عبادت شمارهء 13 و ورقه هاى اقسام توحيد و الميزان جلد 10 ، صفحهء 305 .
در جلد اول الميزان اشكالات شفاعت را ذكر كرده است ، رجوع شود .
به نظر ما مهمترين اشكالات شفاعت سه چيز است :
الف . استشفاع با توحيد در عبادت مخالف است .
ب . قرآن در آيات زيادى مفيد بودن شفاعت را در قيامت نفى كرده است از قبيل : * ( يوم لا بيع فيه و لا خلَّة و لا شفاعة . ) * ج . قرآن فرموده تنها چيزى كه به حال انسان مفيد است ، ايمان و عمل صالح است . شفاعت با اصل ضرورت و لزوم عمل كه در قرآن تصريح شده منافات دارد .
ولى طبق بيانى كه ما كردهايم ، شفاعت نه با لزوم و اصالت عمل و نه با توحيد در عبادت و نه با مفاد آياتِ نافى شفاعت منافات ندارد .
اشكال مهم چهارم :
د . شفاعت با عدل الهى منافى است .
جواب اين نيز از ضمن بحثهاى ما دربارهء شفاعت و دربارهء « عدل الهى » معلوم مىشود .
هامش
( 1 ) پيغمبر اكرم در آخرين خطبه خود فرمود : * ( والذى بعثنى بالحق نبياً لاينجيكم الَّا عمل مع رحمة . ) * پس عمل شرط لازم است ، ولى هركس بالاخره به رحمت سعادتمند مىشود : * ( ربنا عاملنا بفضلك و لاتعاملنا بعدلك . ) * نامحدود بودن اعتبار و رحمت نامتناهى با عدم شمول شفاعت منافات ندارد ، زيرا عدم قابليت افراد نظير زمين شوره زار است با وجود آب و باران نامحدود ، * ( ختم الله على قلوبهم و على سمعهم . ) * شرط اصلى شفاعت ايمان است . پيوند اين است و بس .
( 2 ) [ در نسخهء اصل دستنويس مطلب ناتمام مانده است . ]