و اذ بوأنا لابراهيم مكان البيت ان لاتشرك بىشيئاً و طهر بيتى للطائفين و القائمين و الركع السجود .
صافى از كافى و تهذيب نقل مىكند :
نظافت :
فينبغى للعبد ان لايدخل مكة الَّا و هو طاهر قد غسل عرقه و الاذى و تطهر .
اين حديث منظور آقاى بازرگان را تأييد مىكند كه مىگفت مقدمتاً براى پاكيزه نگاه داشتن آن لازم است محيط حرم و همچنين خود اشخاص پاكيزه باشند .
در آيهء بعد دارد :
و اذن فى الناس بالحج يأتوك رجالًا و على كل ضامر يأتين من كل فج عميق .
والى و اميرالحاج :
بعضى از اهل ذوق و عرفان گفتهاند اينكه در آيه دارد * ( « يأتوك » ( نزد تو بيايند ) براى اين است كه بايد متوجه مقام ولايت ولى بود و از مجراى وجود او كسب فيض كرد . ولى ممكن است نظر به والى باشد كه بايد رهبر و هادى و مرشدى داشته باشند ، همانطور كه از صدر اسلام امارت حجاج يك سمت حكومتى بوده است .
در زمان ما كه اهل هر مملكتى يك نفر را به عنوان اميرالحاج مىفرستند در حقيقت اميرالحاج نيست ، رئيس هيئت سرپرستى است . اميرالحاج سرپرست همهء حجاج است و وظيفهء ارشاد و هدايت و موعظه و تبليغ دارد و از همه مناسبتر شايد شخص شايسته اى است كه امارت خود مكه را دارد .
منافع اعم است از منافع دنيوى و اخروى :
بعد در آيه دارد : * ( ليشهدوا منافع لهم . ) * در صافى دارد كه از حضرت صادق سؤال شد : منافع الدنيا او منافع الاخرة ؟ فقال : الكل .
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 511
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٥١١