تخطي إلى المحتوى الرئيسي

يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 363

مساهمون:

ص٣٦٣
ملائكه نسبت به علم است . على عليه السلام مىفرمايد : در شرف علم همين بس كه آن كس هم كه آن را ندارد ، مدعى اوست . اين جمله مبين شرف و فخر ذاتى علم است . احتراماتى كه از عالمان در مجالس به خاطر علم مىشود در نظرها پسنديده است و كمال ، بر خلاف احترام غنى لِغِناه مثلًا كه نقص شمرده مىشود . همچنين هزاره يا سدهء يك دانشمند را از آن جهت كه دانشمند بوده تقدير كردن ، كمال محسوب مىشود نه هزاره يا سدهء يك ثروتمند . حرص بر علم ، كمال شمرده مىشود نه حرص بر مال . همهء اينها دليل است كه انسان فطرتاً علم را مقدس مىشمارد و با ديده اى غير از ديده اى كه با آن به مال مىنگرد به علم مىنگرد . در دفتر . . . صفحه . . . گفتيم علت اينكه احترام ثروتمند لغناه ذم است و احترام عالم لعلمه كمال است اين است كه اوّلى در حقيقت احترام حرص است و دومى غريزهء حقيقت جويى ، آن يكى مقام دانى انسان است و توجه به سفل است و اين يكى مقام عالى انسان است و ميل به بالا و حركت به بالاست و كمال و استكمال است . يكى از بدبختىهاى بشر اين است كه همهء مقدسات را به چشم ابزار و وسيلهء ماديات بنگرد . قديم اين مزيت را بر جديد داشت كه براى علم و عالم و معلم احترام بيشتر قائل بود ولى در جديد با اينكه علم توسعه پيدا كرده مقامش تنزل كرده . طلاب قديم براى استادان و معلمان خود يك نوع خضوع و احترام ديگرى قائل بودند . علم خودش مقدس است و اگر معلوم هم مقدس شد مثل اينكه علم به مبدأ يا معاد يا فضايل اخلاقى و يا احكام دينى بود ، قداست دولاپهنا پيدا مىكند ، مقدس در مقدس مىشود . اخبارى در احترام به علم و آداب استفاده از عالم وارد شده مبنى بر احترام علم كه بايد از كتاب منية المريد فى آداب المفيد و المستفيد استفاده كرد .