يعنى اعمال تبعيض بر خلاف قانون موجود جلوه مىكند .
6 . كان رسول الله يقسم لحظاته بين اصحابه . داستان « قف بجانب خصمك يا ابا الحسن » . داستان مردى كه دعوايى داشت و مهمان حضرت امير عليه السلام شد . رسول اكرم و على عليه السلام اجازه نمىدادند كه كسى پياده در ركابشان حركت كند . رسول اكرم در مجالس حلقه وار مىنشست ، با فقرا همغذا مىشد . * ( لو دعانى كراع الى كراع لاجبته ) * . داستان نامهء على عليه السلام به عثمان بن حنيف . داستان ربيع بن زياد و جملهء * ( ان الله فرض على ائمة العدل ان يقدروا انفسهم بضعفة الناس . ) * در اسلام تنابز به القاب و همچنين القاب دروغين نهى شده است . اسلام در اجراى قانون جزايى ميان افراد تبعيض قائل نمىشود . موضوع تسويه در عطا و تأثير آن در آشفتگى اوضاع اميرالمؤمنين در زمان خلافت .
همهء اينها مساعى اسلام در راه عدالت به معنى از بين بردن موانع قانونى مساوات و يا موانع عملى آن به شمار مىرود .
ايضاً داستان : * ( ان الله يكره من عبده ان يراه متميزاً بين اصحابه . ) * على عليه السلام شخصاً در زمان خلافت به بازار نمىرفت ، براى آنكه مردم به اختيار خود هم تفاوت و تبعيضى در قيمتها قائل نشوند . نه تنها خودش از عنوان خود سوء استفاده نمىكرد ، اين مقدار استفاده هاى قهرى را هم جلو مىگرفت .
7 . در اسلام ، هم از عدالت و هم از مساوات زياد اسم برده شده است : * ( . . . ليقوم الناس بالقسط . . . ان الله يأمر بالعدل و الاحسان . . . و لايتخذ بعضنا بعضاً . . . الناس كأسنان المشط . . . ايها الناس ! ان ربكم واحد و ان اباكم واحد ، كلكم لآدم و آدم من تراب . ) * اما اين مساواتها همه به معنىاى است كه گفته شد .
8 . بدعتها در زمان خلفاى اموى ، كلمهء موالى ، تفضيل قريش بر غير قريش ، غيره 9 . * ( وا لله لو وجدته قد تزوج به النساء ) * - ابن ابى الحديد و بيست گفتار 10 . عدالت تنها لغو امتيازات عرفى و لفظى و گفتن كلمهء « رفيق » - مثلًا - نيست . داستان رفاقت شتر و گرگ .
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 256
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٢٥٦