تخطي إلى المحتوى الرئيسي

يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 253

مساهمون:

ص٢٥٣
بهتر است يا عاقلتر است يا بيشتر سعى دارد كه زودتر به مقصد برسد [ جلو بيفتد . ]

عدالت اجتماعى در اسلام

1 . عدالت مطلق عبارت است از اعطاء حق به ذى حق اما مساوات و توازن و غيره مربوط است به عدالت اجتماعى ، يعنى عدالتى كه افراد بشر از آن جهت كه اجتماع دارند بايد داشته باشند . 2 . عدالت اجتماعى به معنى رعايت مساوات در جعل قانون و در اجراى آن است ، نه به معنى اينكه در عمل كارى بكنيم كه همهء افراد در يك سطح بمانند و در يك درجه از مواهب خلقت استفاده كنند . به عبارت ديگر عبارت از اين نيست كه : « كار به قدر طاقت و خرج به قدر احتياج » ، بلكه عدالت اجتماعى از لحاظ وضع قانون عبارت است از اينكه قانون براى همهء افراد امكانات مساوى براى پيشرفت و استفاده و سير مدارج ترقى قائل شود و براى افراد به بهانه هاى غير طبيعى مانع ايجاد نكند ( 1 ) و عدالت اجتماعى از لحاظ اجرا و عمل - كه وظيفهء دولتهاست - اين است كه دولت در عمل براى افراد تبعيض و تفاوت قائل نشود . 3 . ممكن است سوسياليستها كه طرفدار كار به قدر طاقت و خرج به قدر احتياج مىباشند ، بگويند مگر نه اين است كه خود شما مىگوييد اجتماع بايد بر مبناى تعاون بقا باشد نه تنازع ؟ اسلام نيز مساعى خود را صرف اين مىكند كه اجتماع بر پايهء تعاون بچرخد نه تنازع ، و با موجبات تنازع بقا مىجنگد . مالكيت فردى از آن جهت منشأ همهء مظالم است كه مبدأ تنازع بقا مىشود ، و تنازع بقا محكوم است .
هامش
( 1 ) و همچنين كار را وظيفهء واجب همه بداند نه تنها وظيفهء فقرا . به عبارت ديگر عدالت اجتماعى عبارت است از ايجاد شرايط براى همه يكسان و رفع موانع براى همه يكسان .
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 253 | مرتضى مطهرى