مجازات زنان پيغمبر را با ساير مجازاتها متفاوت وضع كرده و اين مخالف با عدالت نيست . پاداش مختلفى كه به دو شاگرد متفاوت الاستعداد داده مىشود مساوات نيست ولى عدالت هست .
18 . عطف به نمرهء 15 در باب عدل و توازن ، اول بايد [ ديد ] آيا طبيعت و خلقت درباره زن ظلم كرده است ؟ آيا اختلافى كه ميان زن و مرد در طبيعت هست ظلم به زن است يا ظلم نيست ؟ عدالت كه * ( بالعدل قامت السموات والارض ) * اين نيست كه اختلاف وجود نداشته باشد و در نتيجه كمال وجود نداشته باشد .
آثار عدل و ظلم
1 . قرآن كريم از نظر معنوى ، ظلم را بارى بر دوش ظالم مىبيند :
* ( و عنت الوجوه للحى القيوم و قد خاب من حمل ظلماً . ) * البته مخصوص ظلم به غير نيست ، شامل ظلم به نفس هم هست ( 1 ) 2 . اين جهت بحث شود كه عدل توازن و تعادل مزاج اجتماع است . تشبيه عدالت به اعتدال مزاج و كيفيت متوسط در تركيبات و عدم دوام قسر ( 2 ) 3 . انواع تفاوتها : از نظر مواهب و حقوق ، از لحاظ وظايف و كارها ، از لحاظ امكانات ، از لحاظ مناصب ، از لحاظ احترامات ، از لحاظ القاب 4 . رجوع شود به شرح ابن ابى الحديد ذيل خطبهء : * ( أتأمرونى ان اطلب النصر بالجور . . . ) *
هامش
( 1 ) رجوع شود به ورقه هاى ظلم و آثار آن .
( 2 ) رجوع شود به ورقه هاى عدل ، شماره هاى 9 - 11 .