صفحه 57 :
عقيده اجتماعى در انگلستان و عقيده حقوق طبيعى در فرانسه و عقيده تاريخى در آلمان رايج شد :
عقيده مطلوبيت كه توسط بنتام انگليسى شرح و توضيح شده بود پس از وى توسعه كاملى يافته ، عقيده ملى انگلستان گرديد همچنان كه نظريه حقوق بشرى ، عقيده ملى فرانسه و نظريه نحله تاريخى ، عقيده ملى آلمان شده بود و بدين ترتيب هركدام از سه ملت بزرگ اروپا نظريه مخصوصى براى خود اتخاذ نموده بودند .
صفحه 57 :
استوارت ميل كه شاگرد بنتام و از پيروان نحله مطلوبيت و نفع اجتماعى بود عقايد بالا را اظهار نمود . علاوه بر آن ، وى از نظريه نفع جامعه تجاوز كرده و حقوق بشرى را مانند مكتب حقوق فطرى اتخاذ كرده است .
رابطه حق و عدالت از نظر اسپنسر :
ديگر اسپنسر دانشمند انگليسى كه در موضوع حقوق افراد شرح و بسط زيادى داده مىنويسد : عدالت غير از احساسات با چيز ديگرى آميخته است كه عبارت از حقوق طبيعى افراد بشر است و براى اينكه عدالت وجود خارجى داشته باشد بايد حقوق و امتيازات طبيعى افراد را رعايت و احترام بكنند .
صفحه 58 :
با اين مقدمات ملاحظه مىشود كه عقيده مطلوبيت و نفع اجتماعى به آزادى و طرفدارى از حقوق افراد تمايل پيدا كرده و بنتام و استوارت ميل و اسپنسر هرسه متوجه اين موضوع شدهاند و با آنكه عموم ملل در اجراى بىعدالتيها و پايمال كردن حقوق بيچارگان شركت داشتهاند ولى انگلستان كه عقيده نفع اجتماعى مربوط به آنجاست همواره بىعدالتيهاى
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 264
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٢٦٤