تربيت ، كليد جهان نو راسل در كتاب در تربيت ، ص 55 مىگويد : تربيت كليد جهان نو است .
اولين بحث اين است كه هر فرد و هر جامعه براى كمال خود به دو چيز احتياج دارد : آموزش ، پرورش . آموزش شرط لازم پرورش است نه شرط كافى .
بحث خود را از آموزش آغاز مىكنيم . به نظر مىرسد دربارهء اهتمام اسلام به امر آموزش ضرورتى ندارد كه زياد معطل شويم ، كافى است كه تذكر دهيم : تعليم و آموزانيدن يكى از اهداف و انگيزه هاى بعثت رسول اكرم است او مبعوث شده است براى آموزش : * ( هوالذى بعث فى الاميين رسولًا منهم يتلوا عليهم اياته و يزكيهم و يعلمهم الكتاب و الحكمة . . . ) * ( جمعه ، آيهء 2 ) ، * ( و يعلمكم ما لم تكونوا تعلمون ) * ( بقره ، آيهء 151 ) . در حديثى كه شهيد در منية المريد نقل كرده است كه رسول خدا وارد مسجد شد و دو حلقه جمعيت ديد ، يكى مشغول ذكر و دعا و عبادت و ديگرى مشغول تعليم و تعلم ، هر دو را از نظر گذرانيد و فرمود : * ( كلاهما على خير ) * ، آنگاه فرمود : « * ( و لكن بالتعليم ارسلت ) * » و خود در حلقهء تعليم و تعلم شركت كرد . قرآن كريم سخن خود را با قلم و كتابت و تعليم و تعلم در اولين آيات نازله آغاز مىكند : * ( اقرأ باسم ربك الذى خلق 0 خلق الانسان من علق 0 اقرأ و ربك الاكرم 0 الذى علم بالقلم 0 علم الانسان ما لم يعلم . ) * پيامبرى امّى در ميان مردى امّى مبعوث مىشود و اولين سخنش اين است كه « * ( اقرأ ) * » يعنى ( متنى را و كتابى را ) بخوان ، و آنگاه از اهميت نعمت قلم و نوشتن كه يگانه وسيلهء ايجاد تمدن و بقاى فرهنگ به وسيلهء ثبت كردن و محفوظ نگه داشتن نتايج علم و فن نسل گذشته براى آينده است سخن مىگويد .
اين است كه نويسندهء محمد پيغمبرى كه از نو بايد شناخت پس از اعجاب ، به مسلمين تبريك مىگويد . پيغمبر فرمود : « * ( طلب العلم فريضة على كل مسلم ) * » و به اين وسيله تبعيضى ميان طبقه اى و طبقهء ديگر ، ميان ارباب و نوكر ، عالم زاده و اميرزاده و ساير طبقات
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 165
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص١٦٥