از حس تلقين پذيرى كودك چگونه مىشود بهره بردارى كرد ؟ با استفاده از همين حس تلقين پذيرى كودك مىتوان كودك را به هرگونه اى كه دوست داريم تربيت كنيم . مادر و همچنين پدر و ساير افرادى كه با كودك سر و كار دارند بايد بدانند كه كودك به موجب حس تلقين پذيرى خود ، يك آيينهء صاف و گيرايى است كه هرچه در برابرش قرار دهند آن را گرفته ، به خوبى انعكاس مىدهد . پس بايد در مقابل او حالات متعادل و رويه هاى نرم و مثبتى داشته باشيد تا كودك عيناً همانها را در وجود خود پياده كند . » از جملهء « * ( كل مولود يولد على الفطرة الَّا ان ابواه يهودانه او ينصرانه او يمجسانه ) * » حدود مسؤوليت پدر و مادر را مىتوان به دست آورد كه با فراهم كردن موجبات عكس العملهاى نارواى روحى در دوران ماقبل تميز كودك و موجبات تقليد و تلقين و بعد هم تعليم ، چه نقش مؤثرى دارند .
ضمناً معلوم شد كه محيط خانواده بيشتر محيط عكس العملهاى اوليه و ديگر تقليد و تلقين است و مدرسه محيط تعليم ، ولى البته هم در خانه تعليم هست و هم در مدرسه آن سه عامل ديگر .
و هم معلوم شد كه اثر تلقين از برخى تعليمها اگر بيشتر نباشد كمتر نيست ( 1 )
هامش
( 1 ) دو مرحلهء ديگر نيز تربيت دارد . يكى مرحلهء تعليم است . در اين مرحله ، انسان آگاهانه و با دخالت فكر مقاصد ديگرى را دريافت مىكند و البته همچنانكه مىدانيم نفس تعليم نوعى پرورش است ولى پرورش ذهن ، و ضمناً شرط پرورش روح و اراده براى ورود در عمل است .
مرحلهء ديگر مرحلهء تكرار و تمرين و ممارست و رياضت و ورزش است كه مستقيماً وسيلهء خود فرد صورت مىگيرد . در ورقه هاى « اخلاق اسلامى » نقش عادت و تكرار و ممارست را بيان كردهايم . اين مرحله است كه نامش خودسازى است . در اين جهت سير و سلوك عرفا در حد اعلاست .