تفسير :
زمانى كه خداوند در قيامت مىگويد :
« يا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ أَ أَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ . . .
» و اين استفهامى است كه منظور از آن بزرگ شمردن اين سخن و نيز توبيخ كسانى از نصارى است كه عيسى عليه السّلام را متّهم به گفتن آن كردند .
قالَ سُبْحانَكَ
؛ او گفت تو منزّهى از اين كه براى تو شريكى وجود داشته باشد .
ما يَكُونُ لِي أَنْ أَقُولَ
؛ براى من شايسته نيست ، سخنى را بگويم كه در شأنم نمىباشد و حال اين كه من بندهاى همانند آنان هستم ؛ و البته پرستش تنها شايستهء تو است .
تَعْلَمُ ما فِي نَفْسِي
؛ تو آنچه را در دل من است مىدانى ، و مقصود اين است كه تو مىدانى آنچه من مىدانم ولى من از آنچه تو مىدانى ، آگاه نيستم . و عيسى عليه السّلام از باب مشابهت لفظى و به مناسبت روش كلام در مورد خداوند فى نفسك گفته است .
إِنَّكَ أَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوبِ
؛ بيانى براى هر دو جملهء قبل است ، زيرا آنچه نفوس بر آن احاطه دارند از جملهء پنهانيهاست و دانش هيچ كس به آنچه خداى سبحان مىداند نمىرسد .
أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ
؛ « أن » مفسّره و به معناى اين است كه آنان را جز به آنچه تو مرا بدان مأمور ساختى امر نكردم .
وَ كُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيداً
؛ من همانند شاهدى كه نظارهگر شخص شهود است ، مراقب آنها بودم و آنان را از گفتن اين سخن و اعتقاد به آن منع مىكردم .
فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ
؛ و چون مرا از ميانشان برگرفتى تو خود مراقب آنها بودى و با دلايلى كه برايشان آوردى و پيامبرانى كه به سوى آنان فرستادى ، آنان را از اين گفتار بازداشتى .
إِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبادُكَ
؛ اگر عذابشان كنى ، همان بندگانى هستند كه تو آنان را به عنوان تكذيبكنندهء پيامبران و گنهكار و منكر بيّنات خود شناختهاى .