است و گر نه دليلى وجود نداشت شيطان از سجده كردن آدم امتناع و سرپيچى كند و [ در مقام مجادله با خداوند ] بگويد :
« أَ رَأَيْتَكَ هذَا الَّذِي كَرَّمْتَ عَلَيَّ . . . »
و
« أَنَا خَيْرٌ مِنْهُ »
، در غير اين صورت بر خداوند لازم بود اعلان كند كه فرمان سجده براى تعظيم آدم ( ع ) نبوده است تا سبب معصيت شيطان نشود و چون بر خداوند رواست كه بدون اعلان به شيطان امر به سجده كند و همين امر سبب معصيت او شد ، در مىيابيم كه فرمان سجده بر آدم ( ع ) تنها براى برترى دادن او بر فرشتگان بوده است .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 35 ]
وَ قُلْنا يا آدَمُ اسْكُنْ أَنْتَ وَ زَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَ كُلا مِنْها رَغَداً حَيْثُ شِئْتُما وَ لا تَقْرَبا هذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُونا مِنَ الظَّالِمِينَ ( 35 )
ترجمه
و گفتيم اى آدم ، تو با همسرت در بهشت سكونت كن و از ( نعمتهاى ) آن گوارا هر چه مىخواهيد بخوريد ( امّا ) نزديك اين درخت نشويد كه از ستمگران خواهيد شد . ( 35 )
تفسير :
« انت » تأكيد است براى ضمير مستتر در « اسكن » ، تا عطف بر آن صحيح باشد .
« رغدا » صفت براى مصدرى است كه حذف شده و تقديرش « اكلا رغدا » مىباشد .
« حيث » ظرف مكان مبهم است و تقديرش اى مكان من الجنة مىباشد ،
يا آدَمُ اسْكُنْ أَنْتَ وَ زَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَ كُلا مِنْها رَغَداً حَيْثُ ؛ شِئْتُما
يعنى ؛ اى آدم تو و همسرت بهشت را محل سكونت و منزل قرار دهيد و از ميوهها و نعمتهاى فراوانش كه در همه جا گسترده است بخوريد .
وَ لا تَقْرَبا هذِهِ الشَّجَرَةَ
؛ يعنى ، به قصد خوردن به اين درخت [ گندم بنا بر قول مشهور ] نزديك نشويد ، و نهى در آيه نزد ما [ اماميّه ] نهى تنزيهى است [ يعنى براى بيان كراهت است ] نه نهى تحريمى [ يعنى حرام است به اين درخت نزديك شويد و از ميوهء آن بخوريد ] و آدم و حوّا با خوردن از اين درخت ترك اولى كردند .