فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجاهِدِينَ بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ
؛ اين جمله توضيحى است براى آنچه نفى شده و آن برابر بودن جهاد كنندگان با متخلّفين از آن است . گويى سؤال شده : چرا آنان با يكديگر مساوى نيستند ، با اين جمله ، پاسخ داده شده است ؛ و معناى آيه اين است كه خداوند كسانى را كه با مال و جان خويش در راه خدا جهاد كنند بر تخلّف كنندگانى كه دچار بيمارى ، و يا نقص عضو نيستند ، برترى داده است . زيرا جملهء دوّم توضيحى است براى جملهء اوّل كه متضمّن اين توصيف مىباشد .
وَ كُلًّا وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنى
؛ يعنى خدا به هر دو گروه - جهاد كنندگان و تخلّف كنندگانى كه عذرى دارند و نمىتوانند در جنگ شركت جويند - وعدهء پاداش نيك و بهشت داده است گرچه جهاد كنندگان بر تخلّف كنندگان برترى دارند .
از پيامبر اكرم ( ص ) نقل شده كه فرمود شما جهادگران گروههايى را در مدينه پشت سر گذاشتيد كه هيچ گامى بر نداشته و بيابانى را بپيموديد ، جز اين كه آنها با شما بودند ، و اينان كسانى هستند كه نيّاتشان صحيح و دلهايشان پاك است و دلباختهء جهاد در راه خدايند ولى به واسطهء بيمارى و جز آن از حركت با شما بازماندهاند .
سپس خداى سبحان براى دستهاى از فضيلت يافتگان يك درجه و براى دستهء ديگر درجاتى ذكر كرده است . دستهء اوّل جهاد كنندگانى هستند كه بر تخلف كنندگان معذور و بيمار فضيلت داده شدهاند و دستهء دوّم جهادگرانى مىباشند كه برترى داده شدهاند بر كسانى كه مجاز بودند به دليل وجود افراد كافى ، در جنگ شركت نكنند ، زيرا جهاد واجب كفايى است .
« درجة » از اين رو كه جانشين « مرة » شده منصوب است ، و گويى خداوند فرموده . فضلهم تفضيلة مانند ضربه سوطا كه به معناى ضربه ضربة است . نصب « أجرا » نيز به فعل فضل است ، زيرا به معناى أجرهم أجر است و « درجات » و « مغفرة » و « رحمة » بدل از « أجرا » است .