مىكند نگوييد مسلمان نيستى به خاطر اين كه سرمايهء ناپايدار دنيا ( و غنايمى ) به دست آوريد ، زيرا غنيمتهاى بزرگى در نزد خدا ( براى شما ) است ، شما قبلا چنين بوديد و خداوند بر شما منّت گذارد ( و هدايت نمود ) بنا بر اين ( به شكرانهء اين نعمت بزرگ ) تحقيق كنيد . خداوند به آنچه عمل مىكنيد ، آگاه است . ( 94 )
تفسير :
« فتثبتوا » نيز قرائت شده است و هر دو قرائت از باب « تفعل » و به معناى « استفعال » است ، يعنى در طلب روشن شدن موضوع و ثابت شدن آن باشيد و نسنجيده و بدون تفكّر در كشتن كسى شتاب نكنيد .
وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقى إِلَيْكُمُ السَّلامَ
؛ يعنى به كسى كه به رسم مسلمانان به شما تحيّت گويد و سلام دهد نگوييد ايمان نياوردهاى ؛ و كسانى كه « السلم » قرائت كردهاند ، معناى آن انقياد و تسليم است . و گفتهاند به معناى اسلام است .
بنا به روايتى كلمه « مومنا » به فتح ميم دوم ( مومنا ) از « آمن » نيز قرائت شده است ؛ يعنى به كسى كه در برابر شما تسليم است نگوييد : ترا امان نمىدهيم .
تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَياةِ الدُّنْيا
؛ مقصود شما از اين واكنش ، طلب غنيمت و مال و متاع دنياست و اين است عاملى كه شما را وا مىدارد تا تحقيق را رها و در مورد كسى كه او را به قتل مىرسانيد كمتر تفحّص كنيد .
فَعِنْدَ اللَّهِ مَغانِمُ كَثِيرَةٌ
؛ و نزد خدا غنيمتهاى بسيارى است كه شما را از آن برخوردار مىسازد و آنها شما را بىنياز مىكند از اين كه مردى را كه اظهار اسلام كرده ، به خاطر گرفتن مالش به قتل برسانيد .
كَذلِكَ كُنْتُمْ مِنْ قَبْلُ
؛ شما نيز در ابتدا كه اسلام آورديد چنين بوديد ؛ يعنى پس از آن كه كلمهء شهادتين را بر زبان آورديد ، جان و مالتان محترم شمرده شد بدون اين كه انتظار كشيده شود تا از موافقت و همراهى دل و زبانتان اطّلاع حاصل گردد .
فَمَنَّ اللَّهُ عَلَيْكُمْ
؛ خداوند به وسيلهء استقامت و پايدارى در دين و شهرت در ايمان بر شما منّت نهاد .