انحصار خود مىگرفتند ) ( 53 )
يا اين كه به مردم ( پيامبر و خاندانش ) در برابر آنچه خدا از فضلش به آنها بخشيده ، حسد مىورزند ( چرا حسد مىورزند ) با اين كه آل ابراهيم را ( كه يهود از خاندان او هستند ) كتاب و حكمت داديم و حكومت عظيمى در اختيار آنها قرار داديم ( 54 )
ولى جمعى از آنها به آن ايمان آوردند و جمعى ايجاد مانع در راه آن نمودند و شعلهء فروزان آتش دوزخ براى آنها كافى است . ( 55 )
تفسير :
خداى سبحان در اين آيات يهود را به بخل و حسد توصيف كرده و اين دو از بدترين خصلتهاست ، زيرا بخل [ انسان را از دادن حق واجب ] نعمتى كه به او داده شده باز مىدارد و شخص حسود آرزو مىكند كه نعمت از غيرش زايل شود و به او برسد .
« ام » منقطعه و همزه براى انكار [ مضمون ] « لهم نصيب من الملك » است يعنى چنان چه آنان بهرهاى از حكومت داشتند به اندازهء نقيرى به مردم نمىدادند و « نقير » همان گودى كوچكى است كه در پشت هستهء خرما به چشم مىخورد .
مِنَ الْمُلْكِ
؛ به منظور سلطنت دنيا و يا حكومت خدايى است ، چنان كه در اين آيه است :
قُلْ لَوْ أَنْتُمْ تَمْلِكُونَ خَزائِنَ رَحْمَةِ رَبِّي إِذاً لَأَمْسَكْتُمْ خَشْيَةَ الْإِنْفاقِ
؛ « اى رسول ما - به اين مردم بخيل و پست نظر - بگو كه شما اگر داراى گنجهاى رحمت خدا شويد ، باز هم از ترس فقر و خوف درويشى از انفاق آن بخل خواهيد كرد » ( اسراء / 100 ) .
أَمْ يَحْسُدُونَ النَّاسَ
؛ آيا حسد مىورزند به مردم ، يعنى به رسول خدا ( ص ) و مؤمنان .
عَلى ما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ
؛ بر نبوّت و نصرت و عزّت روز افزونى كه خداوند از فضلش به پيامبر و مسلمانان داده است .
فَقَدْ آتَيْنا آلَ إِبْراهِيمَ
؛ اين جمله اخطار به يهود است ، چون كه مىدانستند خداوند به آل ابراهيم يعنى نياكان و پيشينيان محمّد ( ص ) تورات و انجيل و دانش