تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مسافرت سند وبلوچستان ( سفرنامه پاتينجر ) ( فارسى ) — صفحة 302

مساهمون:

ص٣٠٢
ميشوند . خيابانى به طول يك ميل كه از ميان درختان صنوبر ميگذرد به باغ شاهى ختم مىشود و مجاور به اين راه مسجدى با چهار مناره مشاهده ميگردد كه به آن قصد ساخته بودند كه مقبره حضرت امام رضا عليه السّلام باشد ولى با وفات امام در مشهد اين مسجد موهبت خود را از دست داد . دهات مجاور شهر هرات متعددند و جائى از اين سرزمين حاصلخيزتر وجود ندارد . از بين محصولات كشاورزى گندم و جو از همه فراوانتر و انواع ميوه حيرت‌آور ارزان مىباشد . هنگامى كه در هرات بسر مىبردم اسبها همه در ايلخى و محلى بنام باغ بودند . اين محل در كوهستان واقع بوده از شهر يك منزل راه فاصله دارد و چون در اينزمان مراتع و علوفه و عليق فراوان دارد دواب را براى چرا بدانجا مىبرند . نژاد اسبهاى محلى متوسط ولى تجار بخارائى اسبهاى تركمنى براى فروش به اين سامان ميآورند و هرقدر قد اسب بلندتر باشد قيمت آن بيشتر است . معروفترين و مهمترين پرورش‌دهنده و توليدكننده اسب در ناحيه هرات مردى است بنام بنياد بيگ از طايفه هزارى . وى در كوهستانهائى كه بر سر راه مشهد قرار دارد سكونت مىكند و گله‌هاى بزرگ اسب و قاطر در تملك او مىباشد . در توليد نژاد اصلح يد طولائى دارد و كره اسبهائى گرانبها بوجود ميآورد كه اغلب آنها را بين يكهزار تا چهارهزار روپيه ميفروشد . ماليات راهدارى براى هرشتر باردار كه از شهر خارج مىشود دو روپيه است و از هرجنسى كه در بازار و يا سراى فروخته شود در ازاى هر بيست روپيه يك آنه يا 16 / 1 روپيه ماليات وصول مىشود . اين عوارض هنگام خريد و توسط سرايدار و يا مأمور وصول عوارض از خريدار اخذ ميگردد . مأمورين ماليات ، عوارض و مالياتى را كه وصول مىكنند قبلا به صورت ساليانه و مقاطعه از حاكم اجاره كرده‌اند . اگرچه ماليات راهدارى شتر به نظر ناچيز ميآيد ولى اغلب مالداران بهر وسيله كه ممكن باشد از پرداخت آن طفره ميروند و اين كار بسيار اتفاق ميافتد و خود دو سه بار شاهد تشبث و فرار مالداران از ماليات راهدارى بوده‌ام . درآمد ساليانه ماليات بحدود