نگرديد . شديدترين و خطرناكترين اشتباه از آن آسيابانى بود كه نزديك ما زندگى مىكرد . او مقدارى زياد داروى مسهل خورده بود كه نزديك بود سبب هلاكتش گردد . وقتى مسهل را به او مىداديم گفته شده بود كه آن را به 7 يا 8 قسمت كند و هرقسمت را در يك روز بخورد ولى وى باميد آنكه همان فايده را از طريق به كار بردن راهى سهلتر و آسانتر تحصيل خواهد كرد ، با آنكه اعتراف نمود دستور ما را كاملا درك كرده بود ، همه را باهم مخلوط كرده در يك دفعه آشاميده بود .
بيست و چهارم فوريه - امروز بهندوى خودمان دستور داديم كه هوندى يا حواله محلى بر سر نمايندگان سوندرجى در هرات خراسان و همچنين شهرهاى كرمان و يزد در ايران ، برايمان تهيه نمايد ولى او عملا دريافته بود كه ارسال حواله براى اين دو محل غيرممكنست . ولى تحقيقات او منجر بكشف موضوعى شد و بدون چونوچرا اهميت بسيار راههاى سيستان « 1 » را برايمان روشن نمود و لذا تصميم گرفتيم بر اين راه نفوذ كنيم . بموجب صحيحترين اطلاعات حاصله چنين برمىآمد كه همه راههاى سيستان در دهى بنام نوشكى
Nooshky
در فاصله شصت يا هفتاد ميلى شمالغربى كلات بهم مىپيوندند . اولين طرح و نقشه ما اين بود كه به آنجا رويم و از آنجا برحسب اقتضا و مصلحت پيش رويم . مردانى كه جم در بلا همراه ما كرده بود درخواست كردند كه مايلند مرخص شده به شهر خود بازگردند . اين تصميم درست با نقشه قبلى ما يعنى پس فرستادن ايشان قبل از عزيمت از كلات مطابق درآمد و موافق با درخواست ايشان ، مانده حساب كليه افراد پرداخت و مرخص گرديدند و نيز نامهاى توسط آنها براى جم ارسال داشتيم . ما چهار نفر براهوئى بعنوان شتربان بجاى آنها اجير كرديم .
25 - 26 - 27 - 28 فوريه - تأخير و تعلل هندوها در تأمين حوالههاى ما بهرات و موانع گوناگونى كه براى ارسال و تحصيل اين حوالهها در نقاط ديگر مىتراشيدند ،
هامش
( 1 ) - ناحيهاى از ايران قديم ، امروز مستقل است . ( قسمت دوم نظر مؤلف مردود است : توضيح مترجم )