برگزيد و او را از اسرار غيبى خبر داد . « تنبأ مسيلمة الكذاب » يعنى مسيلمه ادعاى نبوت كرد .
ريب : پليدترين شكها را گويند و « مريب » كسى است كه تهمت و افترا ببندد و در نتيجه در مردم ايجاد شك و ترديد كند .
اعراب :
قَوْمِ نُوحٍ وَ . . .
: بدل از
« الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ »
.
فاطر : مجرور صفت « اللَّه » .
مِنْ ذُنُوبِكُمْ
: « من » براى تبعيض و بقولى زائده است . سيبويه گويد : « من » در جملهء مثبت ، زائده واقع نمىشود .
مقصود :
در آيات پيش ، در پيرامون نعمتهاى الهى سخن گفته شد ، اكنون در بارهء وظيفهء شكر گزارى و فوايد آن و مضرات كفران نعمت ، سخن مىگويد :
وَ إِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ
: حسن و بلخى گويند : يعنى به ياد آورد هنگامى كه خداوند اعلام فرمود . ابن عباس گويد : يعنى هنگامى كه خداوند به شما فرمود . جبائى گويد :
يعنى هنگامى كه خداوند شما را خبر داد .
لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ
: اگر در برابر نعمتهاى من سپاسگزار باشيد ، بر نعمتهاى شما مىافزايم .
وَ لَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذابِي لَشَدِيدٌ
: و اگر منكر نعمتهاى من شويد ، عذاب من براى كسانى كه منكر شوند ، سخت است . امام صادق ( ع ) فرمود : از اين آيه برمىآيد كه هر بندهاى كه به او نعمتى عطا شد و به قلب خود به آن نعمت اقرار و خداوند را به زبان خود ، ستايش كرد ، سخنش به پايان نمىرسد ، جز اينكه خداوند فرمان دهد كه بر نعمت او افزوده شود .
وَ قالَ مُوسى إِنْ تَكْفُرُوا أَنْتُمْ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً فَإِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ حَمِيدٌ
:
موسى چنين گفت : اگر شما و همهء كسانى كه در روى زمين هستند منكر نعمت -