بيان آيه 75 تا 78
شرح لغات :
معاهدة : آنست كه انسان بگويد : « بر عهد و پيمان خدا فلان كار را خواهم كرد » و با اين جمله آن كار را بر خود واجب ساخته ، و خداى تعالى بدان كار حكم كرده ، و در شرع اسلام آن عمل بر او واجب گردد .
بخل : خوددارى از عطاى مال بسائل است بخاطر آنكه عطاى آن بر وى دشوار آيد ، و در شرع اسلام بخوددارى كردن از پرداخت مال واجب اطلاق شود زيرا كسى كه از دادن زكات خوددارى كند بدان بخل كرده .
« أعقبه » : ( در جملهء و أعقابهم ) به معناى پرداختن و بجاى نهادن است و گاهى نيز به معناى پاداش و كيفر دادن ميآيد ، نابغة گويد :
فمن أطاع فأعقبه بطاعته * كما أطاعك و ادلله على الرشد
و من عصاك فعاقبه معاقبة * تنهى الظلوم و لا تقعد على ضمد « 1 »
نجوى : سخن پنهانى و پوشيده . و اصل اين لغت از « نجوى » به معناى دور است ، كه چون دو نفر با هم رازگويى كنند همانند آن است كه از ديگران فاصله گرفته و دور شدهاند از اينرو بسخن گفتن آنان نجوى گفتهاند ، و برخى گفتهاند از « نجوة » به معناى جاى بلندى كه سيل آن را فرا نگيرد گرفته شده و گويا سخن گفتن دو نفر رازگو چنان است كه دست ديگرى بدان نرسد .
هامش
( 1 ) - يعنى هر كه فرمانبرداريت كرد او را در برابر فرمانبرداريش پاداش ده و به راه راست راهنماييش كن ، و هر كه نافرمانيت كرد او را باندازهاى كه دست از ستمكارى بردارد و متنبه گردد كيفر كن و از كينه جويى و انتقام كشيدن خوددارى نما .