تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ١١ — صفحة 133

مساهمون:

ص١٣٣

« وَ الْغارِمِينَ » و آنها كسانى هستند كه زير بار قرض و بدهكارى رفته‌اند ، قرضهايى كه صرف در معصيت نشده و در خرج آنها اسراف كارى هم نكرده باشند ، كه در اين صورت بدهكارى آنها را از زكات ميپردازند . « وَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ » منظور از « سبيل اللَّه » ( راه خدا ) جهاد است بدون هيچ اختلافى ، و در نظر علماى ما همهء مصالح مسلمانان نيز تحت اين عنوان در آيد ، و ابن عمر و عطا و بلخى و جعفر بن مبشر نيز همين قول را پذيرفته‌اند و گفته‌اند : مخارج بناى مساجد و پلها را نيز از همين سهم ميتوان پرداخت . « وَ ابْنِ السَّبِيلِ » يعنى مسافر در راه مانده ، كه به او سهمى از زكات ميدهند اگر چه در شهر خودش توانگر و در رفاه باشد ، و اينكه مسافر در راه مانده را « ابن السبيل » ( فرزند راه ) گويند بخاطر آن است كه ملازم و گرفتار راه است ، چنانچه شاعر در وصف خود ( بجنگجويى و ملازم بودن با جنگ ) گويد :

انا ابن الحرب ربتنى وليداً * الى أن شبت و اكتهلت لداتى « 1 »

و قتاده گفته : منظور از « ابن السبيل » ميهمان است . « فَرِيضَةً مِنَ اللَّهِ » يعنى دستور واجبى است كه خدا آن را مقدر و حتم فرموده . « وَ اللَّهُ عَلِيمٌ » و خدا بحاجات خلق دانا است « حَكِيمٌ » و در آنچه از پرداخت صدقات و چيزهاى ديگر بر ايشان واجب كرده حكيم و فرزانه است .

هامش
( 1 ) - من زادهء جنگم كه از كودكى او مرا تربيت كرد تا وقتى كه پير شدم و همسالانم نيز بسن كهولت رسيدند .